یعنی چه
برالوالدین (برّ الوالدین) یک ترکیب عبارتی عربی-اسلامی است که به معنای نیکوکاری، فرمانبرداری، رعایت حقوق و احترام همهجانبه به پدر و مادر است. این مفهوم در اخلاق اسلامی از بزرگترین واجبات و برترین فضایل اخلاقی به شمار میرود و نقطه مقابل آن «عقِ والدین» یا همان عاقشدن است.
تلفظ
این اصطلاح در زبان عربی به صورت «بِرُّ الْوَالِدَیْن» تلفظ میشود، اما در گویش و نگارش فارسی معمولاً به صورت سرهم «برالوالدین» یا جدا «برّ والدین» خوانده و نوشته میشود.
به انگلیسی
در فرهنگ غربی و زبان انگلیسی، نزدیکترین مفهوم تخصصی به این واژه Filial piety است که بیشتر در فلسفه شرق آسیا نیز برای تکریم والدین به کار میرود.
به فارسی
برگردان و معادلهای مستقیم این اصطلاح در زبان فارسی شامل عباراتی چون «نیکی به پدر و مادر»، «خدمت به والدین»، «بزرگداشت ابوین» و «رعایت حقوق پدر و مادر» است.
در قرآن
اگرچه خودِ این ترکیب اسمی به صورت عینی در قرآن نیامده، اما مفهوم آن با عباراتی دیگر مانند «وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا» به وفور و با تأکید فراوان ذکر شده است. همچنین در سوره مریم، از زبان حضرت عیسی (ع) عبارت «وَبَرًّا بِوَالِدَتِي» و درباره حضرت یحیی (ع) عبارت «وَبَرًّا بِوَالِدَيْهِ» به کار رفته که به معنای نیکوکار بودن نسبت به مادر و والدین است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات اسلامی، برالوالدین نماد و مظهر سپاسگزاری، معنویت، اخلاق مداری در خانواده و صفت بارز انبیاء الهی است. در نمادهای رفتاری، خفض جناح (بال فروتنی گشودن) و بوسه بر خاک پای پدر و مادر، بالاترین نشانههای تحقق این مفهوم هستند.
جمعبندی و توضیح کامل برالوالدین
واژه «برالوالدین» یا برّ الوالدین، یکی از کلیدیترین مفاهیم اخلاقی و تربیتی در دین اسلام است که به طور مستقیم بر پیوند عاطفی، احسان و تکریم بیقید و شرط پدر و مادر تاکید دارد. این اصطلاح ترکیبی از دو کلمه عربی «بِرّ» به معنای وسعت در نیکی و خیر، و «والدین» به معنای پدر و مادر تشکیل شده است و در متون دینی، جایگاهی چنان رفیع دارد که خداوند در آیات متعدد قرآن کریم، فرمان به نیکی کردن به والدین را بلافاصله پس از دستور به توحید و یکتاپرستی قرار داده است.
در فرهنگ عامه و سنتی جامعه ایرانی نیز این مفهوم ریشهای عمیق دارد و به عنوان عاملی برای عاقبتبهخیری، افزایش روزی و طول عمر شناخته میشود. نقطه مقابل این اصطلاح، «عقوق الوالدین» یا همان آزار رساندن و نافرمانی از پدر و مادر است که از گناهان کبیره شمرده میشود. از این رو، برالوالدین صرفاً یک توصیه اخلاقی ساده نیست، بلکه یک ساختار رفتاری و وظیفهای شرعی و انسانی برای حفظ استواری نظام خانواده است.