یعنی چه
واژه «برهتیه» در لغتنامههای عمومی و فصیح زبان فارسی و عربی ثبت نشده است. این کلمه اصطلاحی خاص در حوزه علوم خفیه، جفر و طلسمات (مانند کتاب شمسالمعارف الکبری) است. بر اساس متون این علوم، برهتیه اولین نام از اسماء ۲۸گانه معروف به «دعوت برهتیه» است که عدهای آن را به زبان سریانی یا عبری کهن و معادل صفاتی چون «سبوح» و «قدوس» میدانند. برخی نیز آن را به موکلان یا موجودات ماورایی نسبت میدهند؛ هرچند از نظر مراجع دینی و محققان، اصالت روایی ندارد.
تلفظ
این واژه به صورت بَ رْ هَ تِ یْ یَ ه (بَرهَتِیّه) تلفظ میشود و در متون عزایم و ابطال سحر با تشدید بر روی حرف «ی» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر طراح به کتب علوم غریبه یا اسماء عهد قدیم اشاره کرده باشد، پاسخ «برهتیه» است که دقیقاً ۶ حرف دارد. همچنین احتمال خطای طراح یا کاربر با واژه «برهه» (به معنی دوره زمانی) وجود دارد.
به انگلیسی
از آنجا که این واژه یک اصطلاح خاص و فاقد معنای عمومی در زبانهای مدرن است، در زبان انگلیسی معادل معنایی مستقیم ندارد و صرفاً به صورت فینگلیش یا نویسهگردانی آوایی ثبت میشود.
به ترکی
در فرهنگ و ادبیات عامیانه ترکیه و متون قدیمی عثمانی مرتبط با ادعیه و علوم باطنی، این اصطلاح عینا به صورت Berhetiyye (دعای برهتیه) به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل برهتیه
واژه «برهتیه» یک کلمه اصیل در زبان فارسی یا عربی فصیح به شمار نمیرود و نباید آن را در لغتنامههای کلاسیک جستجو کرد. این واژه در واقع سنگ بنای یک سیستم نظاممند در علوم غریبه و خفیه به نام «دعوت برهتیه» است. بر اساس باورهای کهن شبهعلمی، این عبارات ریشه در زبانهای سامی باستان مانند سریانی یا عبری دارند و به عهد سلیمان پیامبر یا ادریس پیامبر منسوب شدهاند.
در متون ساختاریافته جفر و طالعبینی باطنی، ۲۸ اسمِ این دعوت (که برهتیه اولین آنهاست) متناظر با ۲۸ حرف ابجد و ۲۸ منزلگاه ماه (منازل القمر) در آسمان در نظر گرفته میشوند. باورمندان به این حوزهها، از این اسماء برای امور ادعایی مانند تسخیرات، ابطال سحر و چاکراهای ماورایی استفاده میکنند.
از دیدگاه مذهبی و اسلامی، مراجع تقلید و محققان برجسته حدیث، اصالت قرآنی یا روایی معتبری برای این دعا و کلمات آن قائل نیستند. به دلیل نامفهوم بودن الفاظ و ریشه غیررسمی آن در کتابهایی نظیر شمسالمعارف الکبری، خواندن و استفاده از آن در ادعیه عمومی به هیچ وجه توصیه نشده است. همچنین در ادبیات روزمره، گاهی ممکن است این کلمه به دلیل شباهت ظاهری، با واژه «برهه» (دوره زمانی) یا «برهوت» اشتباه گرفته شود.