یعنی چه
گرامی داشتن به معنای بزرگداشت، حرمت نهادن و محترم شمردن است. این واژه زمانی به کار میرود که بخواهیم به شخص، یادبود، یا ارزشی اخلاقی و اجتماعی، ارج فراوان بگذاریم و جایگاه شایستهای برای آن در نظر بگیریم.
تلفظ
تلفظ این مصدر مرکب به صورت «گِ را می داش تَن» (gerāmī dāštan) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای راهنمای «گرامی داشتن» کلماتی نظیر احترام، تکریم، تجلیل، اعزاز یا خود واژه به عنوان پاسخ ده حرفی کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافت متن از افعالی مانند to cherish برای چیزهای عزیز یا یادبودها و to honor یا to respect برای اشخاص و ارزشها استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مصادر باب افعال و تفعیل از ریشه «کرم» مانند اکرام و تکریم دقیقترین برگردان مفهومی برای این واژه هستند.
جمعبندی و توضیح کامل گرامی داشتن
واژه «گرامی» ریشهای کهن در زبانهای ایرانی دارد و در فارسی میانه (پهلوی) به صورت «گرامیک» (garāmīg) به معنی ارجمند، عزیز و محترم به کار میرفته است. این لفظ خود از ریشه اوستایی «گَر» به معنای ستایش، تقدیس و احترام مشتق شده که در ترکیب با مصدر فارسی «داشتن»، ساختار فعلیِ پایداری برای بیان مفهومِ عمیقِ ارزشگذاری اخلاقی ساخته است.
این عبارت در فرهنگ و ادبیات فارسی فراتر از یک تعارف ساده، نشاندهنده یک سنت اخلاقی و اجتماعی است. گرامی داشتنِ پیشکسوتان، آیینهای ملی یا یاد و خاطره بزرگان، ابزاری برای حفظ هویت و پیوند نسلها به شمار میرود. در کاربردهای روزمره نیز این واژه به پاسداشت مفاهیم انتزاعی مانند آزادی، حق و دوستی اشاره دارد.
اگرچه خودِ ترکیبِ لفظی «گرامی داشتن» در متن قرآن کریم به این شکل فارسی وجود ندارد، اما روح و مفهوم آن در آیات متعددی به صراحت تجلی یافته است. مشهورترین نمونه آن آیه ۷۰ سوره اسراء است که در آن خداوند با عبارت «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ» به تکریم و گرامی داشتن ذاتی فرزندان آدم اشاره میکند؛ امری که نشان میدهد این مفهوم در نگاه دینی نیز پایهای اساسی دارد.