یعنی چه
توفند یانوس (Medicane Ianos) اصطلاحی در هواشناسی معاصر است که به یک طوفان یا چرخند حارهای بسیار شدید در دریای مدیترانه اشاره دارد. این پدیده جوی در سپتامبر سال ۲۰۲۰ میلادی شکل گرفت و کشور یونان را تحت تاثیر قرار داد. واژه توفند معادل چرخندهای شدید و یانوس برگرفته از اساطیر رومی است.
تلفظ
توفند یانوس به صورت [تُ فَ نْدِ یا نُوس] تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان یک پدیده جوی یا طوفان مدیترانهای سال ۲۰۲۰، عبارت «توفند یانوس» با ۱۰ حرف است.
به انگلیسی
در منابع انگلیسی زبان از این پدیده جوی با عنوان چرخند یا طوفان مدیترانهای یانوس یاد میشود.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این توفند از واژه إعصار یا عاصفة به همراه نام یانوس استفاده میکنند.
به ترکی
در رسانهها و منابع ترکی استانبولی این پدیده را با پسوند طوفان یا چرخند ترجمه کردهاند.
به فارسی
معادلهای رایج این اصطلاح علمی در زبان فارسی شامل «طوفان یانوس»، «چرخند یانوس» و «طوفان مدیترانهای یانوس» است. واژه توفند خود مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی در برابر واژه انگلیسی Hurricane است.
در قرآن
عبارت «توفند یانوس» یا اجزای آن به این صورت در قرآن کریم وجود ندارند؛ چرا که یانوس نامی اساطیری و رومی است و توفند واژهای مدرن است. با این حال، برای پدیدههای مشابه و طوفانهای سهمگین در قرآن از واژگانی چون «إِعْصَار» (گردباد آتشین)، «عَاصِف» (باد شدید) و «طُوفَان» استفاده شده است.
نماد چیست
در نقشهها و علم هواشناسی، این واژه نماد یک چرخند حارهای سهمگین با ساختار گردبادی است. از نظر وجه تسمیه، «یانوس» در اساطیر روم باستان خدای دوچهرهٔ آغازها، دروازهها و دگرگونیها است که در این ترکیب، نمادی از تغییر ناگهانی، شدید و دگرگونکننده وضعیت جوی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل توفند یانوس
عبارت «توفند یانوس» یک اصطلاح لغوی سنتی در زبان فارسی نیست، بلکه یک عنوان علمی و اصطلاح هواشناسی معاصر است که برای نامگذاری یک پدیده جوی واقعی یعنی «توفند مدیترانهای یانوس» (Medicane Ianos) به کار میرود. این چرخند شدید شبهحارهای در سپتامبر سال ۲۰۲۰ میلادی در دریای مدیترانه شکل گرفت و با بادهای ویرانگر و بارانهای سیلآسا، خسارات گستردهای را بهویژه در کشور یونان بر جای گذاشت.
این ترکیب از دو بخش تشکیل شده است؛ «توفند» که واژه مصوب فرهنگستان زبان فارسی برای طوفانهای شدید حارهای (Hurricane) است و ریشه در زبانهای ایران باستان دارد، و «یانوس» که نام خدای آغازها و دگرگونیها در اساطیر روم باستان است. انتخاب این نام اساطیری برای طوفان، به ماهیت پیشبینینشده و تغییرات شدید جوی آن اشاره دارد.