یعنی چه
نشانگان دان (یا داون) یک ناهنجاری ژنتیکی مادرزادی است که به دلیل وجود یک نسخهٔ اضافی از کروموزوم شماره ۲۱ (تریزومی ۲۱) رخ میدهد. این وضعیت منجر به تاخیر در رشد فیزیکی، ویژگیهای ظاهری خاص مانند چشمان بادامی و صورت مسطح، و کمتوانی ذهنی خفیف تا متوسط میشود. این واژه یک اصطلاح علمی و کلاسیک پزشکی است.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت «نِ شانِ گانِ دان» است. واژه نشانگان معادل فارسی سندرم و دان تلفظ فارسی نام خانوادگی پزشک توصیفکننده آن است.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول شرح در متن، پاسخ این عبارت دقیقاً «نشانگان دان» با ۱۰ حرف است. طراحان جدول گاهی از واژههای جایگزین مانند سندرم داون یا تریزومی نیز استفاده میکنند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این اختلال Down syndrome گفته میشود که نام آن برگرفته از پزشک بریتانیایی، جان لنگدون داون است.
به فارسی
معادلهای رایج فارسی این اصطلاح شامل «نشانگان داون» و «سندرم داون» است. واژه نشانگان از ترکیب «نشان» + «گان» در فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای واژه بیگانه سندروم وضع شده است.
نماد چیست
در فرهنگ بینالمللی، روبان تلفیقی زرد و آبی به عنوان نماد آگاهیبخشی درباره این اختلال ژنتیکی شناخته میشود. همچنین پوشیدن جورابهای لنگهبهلنگه و رنگارنگ در روز جهانی این بیماری، به نشانه شباهت شکل کروموزومها به جوراب و پذیرش تفاوتهای فردی، کاربرد نمادین دارد.
جمعبندی و توضیح کامل نشانگان دان
نشانگان دان که در متون پزشکی و عمومی بیشتر با نام «نشانگان داون» یا «سندرم داون» شناخته میشود، یک وضعیت ژنتیکی مادرزادی است. این اختلال بر اثر بروز یک کروموزوم اضافی در جفت شماره ۲۱ شکل میگیرد که در اصطلاح پزشکی به آن تریزومی ۲۱ نیز میگویند. این وضعیت باعث بروز تفاوتهای بارز در ویژگیهای جسمی و تاخیر در رشد ذهنی و حرکتی فرد میشود.
واژه نشانگان یک معادل مصوب و اصیل فارسی برای واژه فرنگی سندروم (مجموعه علائم) است و بخش دوم آن یعنی دان یا داون، از نام پزشک بریتانیایی «جان لنگدون داون» گرفته شده که برای نخستین بار در سال ۱۸۶۶ این علائم را به طور دقیق توصیف و معرفی کرد.
امروزه در جوامع پیشرفته، افراد دارای نشانگان دان با آموزشهای ویژه، توانبخشی و حمایتهای اجتماعی میتوانند زندگی پویا، مستقل و موثری داشته باشند. نمادهای جهانی مانند روبان زرد و آبی یا جورابهای رنگارنگ تاثیری عمیق در افزایش آگاهی و پذیرش این تنوع زیستی در میان مردم ایفا میکنند.