یعنی چه
حروف مقطعه یعنی حروف جدا از هم که در ابتدای ۲۹ سورهٔ قرآن آمدهاند. این حروف به صورت کلمه خوانده نمیشوند، بلکه باید حروف الفبای آنها را به صورت مجزا و تفکیکشده قرائت کرد؛ مانند «الم» که «الف، لام، میم» خوانده میشود. این واژه از ریشه عربی «قطع» به معنی بریدن و جدا کردن گرفته شده است.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «حُروفِ مُقَطَّعِهٔ قُرآن» (ḥorūf-e moqatṭa-’e qor’ān) است. در هنگام قرائت خودِ این حروف در قرآن، هر حرف با نام عربیاش و به طور جداگانه تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این سوال بسته به تعداد حروف میتواند «حروف مقطعه قران»، «فواتح السور»، «حروف نورانی» یا «مقطعات» باشد.
به انگلیسی
در منابع انگلیسی زبان از این واژهها برای توصیف حروف مقطعه استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاحات در علوم قرآنی و زبان عربی برای اشاره به این حروف به کار میروند.
نماد چیست
این حروف نماد رازآلود بودن برخی آیات (متشابهات) و مایهٔ اعجاز قرآن هستند؛ به این معنی که قرآن از همین حروف سادهٔ الفبا تشکیل شده، اما کسی نمیتواند مانند آن را بیاورد. همچنین مفسران آنها را نماد اسرار مکتوم میان خدا و پیامبر اسلام (ص) یا ابزاری برای جلب توجه و ساکت کردن مشرکان در آغاز سورهها میدانند.
جمعبندی و توضیح کامل حروف مقطعه قران
حروف مقطعه قرآن که به نامهایی چون «فواتح السور» یا «حروف نورانی» نیز شناخته میشوند، به مجموعهای از حروف الفبا گفته میشود که در ابتدای ۲۹ سوره از قرآن قرار دارند. این حروف به صورت کلمات معمولی ترکیب نمیشوند، بلکه قاری باید آنها را به صورت قطعهقطعه و با نام اصلی حروف (مانند الف، لام، میم، صاد) قرائت کند. در مجموع ۱۴ حرف از الفبای عربی در این ترکیبات رمزگونه بدون تکرار به کار رفتهاند.
از نظر معنایی و تفسیری، توافق قطعی و یگانهای درباره مفهوم این حروف وجود ندارد و مفسران برجسته نظریات متعددی را مطرح کردهاند. برخی این حروف را رموز و اسرار پنهان میان خداوند و پیامبر اکرم (ص) میدانند، گروهی آن را دلیلی بر اعجاز متن قرآن میشمارند که از حروف معمولی زبان عربی چنین کلام نفوذناپذیری خلق شده است، و برخی دیگر نیز کاربرد آن را جلب توجه و ایجاد سکوت در میان شنوندگان هنگام نزول آیات قلمداد میکنند.