نام قدیم جیحون یعنی چه؟ تلفظ و پاسخ در حل جدول

جمع‌بندی و توضیح کامل نام قدیم جیحون

رود جیحون که امروزه آن را با نام آمودریا می‌شناسیم، در دوران پیش از اسلام و در زبان پارسی باستان «وخش» یا «وخش‌آب» نامیده می‌شد. این واژه از ریشه هندواروپایی به معنی بالنده، فزاینده و خروشان گرفته شده است. جالب اینجاست که یونانیان باستان نیز با اقتباس از همین نام، این رود عظیم را «اُکسوس» (Oxus) نامیدند. نام جیحون بعدها پس از ورود اسلام به منطقه، توسط جغرافیدانان مسلمان و با الهام از رودهای اساطیری عهد عتیق روی آن گذاشته شد.

این رودخانه در طول تاریخ نقش یک مرز اساطیری و حیاتی را ایفا کرده است؛ به طوری که در شاهنامه فردوسی و اساطیر ملی، مرز میان ایران و توران شناخته می‌شود. عبور از جیحون در ادبیات فارسی همواره استعاره‌ای از سفرهای سخت، خطرناک و استراتژیک بوده و پادشاهان و لشکریان زیادی برای فتح قلمروهای جدید مجبور به گذشتن از این آب خروشان بوده‌اند.

در شعر کلاسیک فارسی، جیحون علاوه بر نماد عظمت و خروش، مجازاً به معنای اشک روان و گریه شدید نیز به کار رفته است. شاعران بزرگی مانند رودکی، مولوی و حافظ بارها برای توصیف چشم گریان خود از تشبیه آن به رود جیحون استفاده کرده‌اند تا عمق و شدت غلیان عواطف خود را به تصویر بکشند.