یعنی چه
واژه «اتخذونی» (اتَّخِذُونِي) یک فعل امر عربی از باب افتعال و از ریشه «أخذ» است. این کلمه به معنای «مرا بگیرید»، «مرا انتخاب کنید» یا «مرا در جایگاه خاصی قرار دهید» میباشد که ضمیر «نِی» در انتهای آن به معنی «مرا» است. این واژه کلاسیک و مذهبی است و در متون دینی برای بیان انتخاب یک معبود یا سرپرست به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه با تشدید روی حرف «ت» و کسره زیر حرف «خ» به صورت اِتَّخِذُونی (ittaḵeḏuni) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع و مسابقات شرح در متن، این کلمه دقیقاً دارای ۷ حرف است و به عنوان پاسخ برای راهنمای «مرا بگیرید» یا «آیه ۱۱۶ سوره مائده» شناخته میشود.
به عربی
در زبان عربی این ساختار از ترکیب «اتَّخِذُوا + ن + ي» تشکیل شده است که واو ضمیر فاعل، نون وقایه و یاء ضمیر مفعولبه در محل نصب است.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این واژه به زبان فارسی، عبارتهای «مرا برگزینید»، «مرا به عنوان ... انتخاب کنید» یا «مرا اتخاذ کنید» است.
در قرآن
این کلمه دقیقاً یکبار در قرآن کریم و در آیه ۱۱۶ سوره مائده ذکر شده است؛ آنجا که خداوند در روز قیامت از حضرت عیسی (ع) میپرسد: «أَأَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَأُمِّيَ إِلَٰهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ» (آیا تو به مردم گفتی که مرا و مادرم را به عنوان دو معبود بجای خدا انتخاب کنید؟).
جمعبندی و توضیح کامل اتخذونی
واژه «اتخذونی» یک فعل امرِ صرفشده از زبان عربی است که به دلیل کاربرد خاص و صریح خود در آیه ۱۱۶ سوره مبارکه مائده، به ادبیات و فرهنگ لغات مذهبی فارسی راه یافته است. ریشه اصلی این کلمه «أخذ» به معنای گرفتن است که با رفتن به باب افتعال، معنای آن توسعه یافته و به مفهوم «برگزیدن، اختیار کردن و اتخاذ نمودن» تبدیل شده است.
این واژه از نظر ساختاری ترکیبی از فعل امر، واو جمع، نون وقایه و یای متکلم است که در مجموع معنای «مرا بگیرید» یا «مرا به عنوان چیزی پذیرا باشید» را منتقل میکند. در متون قرآنی و کلامی، این اصطلاح بار معنایی عمیقی در زمینه توحید و نهی از شرک دارد و به عنوان هشداری درباره عدم انتخاب غیرِ خدا به عنوان معبود یا سرپرست شناخته میشود.