یعنی چه
در اصطلاح لغوی، این نام از ترکیب «ابن» (فرزند) و «القلانسی» (منسوب به قلنسوه یا کلاه) ساخته شده که نشاندهنده حرفه خاندانی اوست. در تاریخ، این نام متعلق به ابویعلی حمزه بن اسد تمیمی دمشقی، شهردار و وقایعنگار برجسته دوران جنگهای صلیبی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت با کسر همزه در «ابن» و فتح قاف و لام در «قلانسی» به صورت [اِ بْ نِ قَ لـَ نِ سـی] انجام میشود.
در جدول
در طرح سؤالات جدول، برای راهنماییهایی نظیر «مورخ شهیر دمشق و نویسنده ذیل تاریخ دمشق» یا «مورخ قرن دوازدهم مسلمان»، پاسخ دقیق «ابن قلانسی» با ۹ حرف یا صورت معرف آن «ابن القلانسی» با ۱۱ حرف کاربرد دارد.
به انگلیسی
از آنجا که این عبارت یک اسم خاص (Proper Noun) است، ترجمه معنایی ندارد و در متون انگلیسی به صورت آوانویسیشده به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی این نام همراه با الف و لام تعریف به صورت «ابن القلانسي» نوشته میشود و ریشه آن به واژه قلنسوة بازمیگردد.
به فارسی
در زبان فارسی این نام تاریخی بدون تغییر معنایی و دقیقاً به همان صورت اسم خاص برای اشاره به این شخصیت تاریخی استفاده میشود.
در قرآن
عبارت «ابن قلانسی» یک نام خاص مربوط به قرون پس از اسلام (قرن پنجم و ششم هجری) است و هیچگونه کاربرد، اشاره یا ریشهای در متن قرآن کریم ندارد.
نماد چیست
در حوزه تاریخنگاری اسلامی، ابن قلانسی به دلیل ثبت جزئیات اداری، رویدادهای روزمره و ذکر دقیق روزهای هفته در کتاب خود، به عنوان نماد تقویمنگاری مستند و گزارشگری صادقانه شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ابن قلانسی
ابن قَلانسی (۱۰۷۱–۱۱۶۰ میلادی) با نام کامل ابویعلی حمزه بن اسد تمیمی دمشقی، یکی از بزرگترین مورخان، ادیبان و دیوانسالاران مسلمان در عصر سلجوقیان بود. او در دمشق متولد شد و به دلیل کفایت و دانش خود، دو بار به مقام ریاست و شهرداری این شهر دست یافت. اهمیت او در تاریخ به خاطر ثبت دقیق و روزآمد نخستین مواجهههای مسلمانان با جنگجویان صلیبی است.
نام او در لغت به معنی «فرزند کلاهدوز» است که از واژه عربی «قلنسوه» (به معنای کلاه یا دستار) ریشه میگیرد و احتمالاً به شغل خاندانی او اشاره دارد. شاهکار ادبی و تاریخی او کتاب «ذیل تاریخ دمشق» نام دارد که دنبالهای بر تاریخ هلال صابی است. این اثر به دلیل وقایعنگاری عینی، رعایت امانت و ذکر دقیق جزئیات زمان، از مهمترین منابع دست اول برای شناخت تاریخ شام و جنگهای صلیبی به شمار میرود.