یعنی چه
لانه به مکان، آشیانه یا پناهگاهی گفته میشود که جانوران (مانند پرندگان، حشرات، خزندگان و پستانداران کوچک) برای زندگی، تخمگذاری، خوابیدن و نگهداری از فرزندان خود میسازند یا پیدا میکنند.
مترادف
واژههایی مانند آشیانه (بیشتر برای پرندگان)، کنام (بیشتر برای جانوران وحشی) و مأوا از نزدیکترین مترادفهای این کلمه هستند.
متضاد
برای واژه لانه متضاد واژگانی مستقیم و واحدی در منابع ثبت نشده است، اما از نظر مفهومی و مجازی میتوان کلماتی چون آوارگی و بیخانمانی را متضاد آن دانست.
هم خانواده
با توجه به جامد و غیراشتقاقی بودن این واژه در زبان فارسی، همخانوادههای آن صرفاً به صورت کلمات مرکب یا مشتق-مرکب ساخته میشوند.
جمله سازی
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «لانه حیوانات» یا «آشیانه پرندگان»، کلمه ۴ حرفی «لانه» یا جایگزینهای آن مانند «کنام» مورد استفاده قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به نوع جانور، در زبان انگلیسی از واژههای متفاوتی استفاده میشود که رایجترین آنها Nest است.
به عربی
زبان عربی برای لانه هر گروه از حیوانات، واژه متمایز و دقیقی را به کار میبرد.
به ترکی
در زبان ترکی واژه Yuva معادل دقیق لانه و آشیانه است و گاهی به مفهوم کانون خانواده نیز به کار میرود.
به فارسی
واژه «لانه» خود یک واژه اصیل فارسی (ایرانی کهن) است که از گذشتههای دور در زبان میانه و معاصر جریان داشته است. در لغتنامههای کهن مانند اسدی و عمید، معنی نادری هم برای آن ذکر شده که به فرد تنبل و کاهل اطلاق میشده، اما کاربرد زنده آن همان آشیانه و پناهگاه است.
جمعبندی و توضیح کامل لانه
واژه «لانه» از واژههای اصیل و کهن زبان فارسی است که به طور مستقیم به محل زندگی، تخمگذاری و پناهگاه حیوانات، به ویژه پرندگان و حشرات اشاره دارد. این کلمه معماری شگفتانگیز حیات وحش را تداعی میکند و در متون کهن فارسی نیز با همین مفهوم به کار رفته است.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، لانه فراتر از یک ساختار فیزیکی، نمادی از امنیت، آرامش، خانواده و وطن به شمار میرود. ساختن لانه توسط موجودات کوچک پیامی از تلاش برای بقا و مراقبت مادری را به همراه دارد، هرچند که در عبارات عامیانه ترکیبهایی مثل «لانه زنبور» معنایی کنایی از یک محیط پرهیاهو و خطرناک را ایجاد میکند.
اگرچه خود این واژه صراحتاً در متن قرآن نیامده است، اما مفاهیم مرتبط با خانهسازی جانورانی چون عنکبوت و زنبور عسل در آیات مختلف به عنوان نشانههای الهی مورد ستایش قرار گرفتهاند که اهمیت این پناهگاههای طبیعی را در نظام آفرینش نشان میدهد.