یعنی چه
هنر پیشاتاریخی شامل تمامی آثار تجسمی، نقاشیهای غاری، صخرهنگاریها، سفالینهها، کندهکاریها و تندیسهایی است که توسط انسانهای باستان در دوران پارینهسنگی، میانسنگی و نوسنگی خلق شدهاند. مشخصه اصلی این آثار، تولید آنها در زمانی است که هنوز خط اختراع نشده بود و سوابق مکتوبی از آن دوران وجود ندارد.
در جدول
در کلمات متقاطع و جدولهای کلمات، این مفهوم معمولاً با عباراتی چون هنر ماقبل تاریخ یا هنر آغازین نیز شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این دوره از تاریخ هنر، عمدتاً از اصطلاح Prehistoric art استفاده میشود.
به فارسی
از برگردانها و عبارات معادل این واژه در زبان فارسی میتوان به «هنر ماقبل تاریخ»، «هنر ماقبل نوشتار» و «هنر عصر سنگ» اشاره کرد که همگی به یک دوره زمانی اشاره دارند.
نماد چیست
این هنر نماد آیینهای اولیه، جادوی شکار و تلاش برای بقا است. بارزترین نمادهای جهانی آن نقاشیهای غار لاسکو و تندیسهای ونوس (نماد باروری) هستند. در ایران نیز سفالهای منقوش تپه سیلک و نگارههای صخرهای غار میرملاس لرستان نمادهای اصلی این دوران به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل هنر پیشاتاریخی
هنر پیشاتاریخی دریچهای رو به درون ذهن و باورهای انسانهای نخستین است. این اصطلاح از ترکیب واژه فارسی «پیشا» (به معنی قبل از) و کلمه «تاریخ» ساخته شده و معادل دقیقی برای واژه انگلیسی Prehistoric است. از آنجا که در این دوران خطی برای نگارش وجود نداشت، آثاری چون نقاشی بر دیواره غارها و ساخت تندیسهای کوچک، تنها وسیله ثبت تجربیات، آیینها و شیوه زیست بشر بودهاند.
این واژه بیشتر در بستر مطالعات باستانشناسی، تاریخ هنر و انسانشناسی کاربرد دارد. برای مثال در متون علمی گفته میشود: «کشف نقاشیهای جدید در غارهای لرستان، زوایای تازهای از هنر پیشاتاریخی در فلات ایران را آشکار کرد.» این اصطلاح یک مفهوم مدرن باستانشناسی است و در کتابهای کهن یا قرآن به صورت مستقیم وجود ندارد، هرچند در متون دینی به ساخت خانهها و آثار سنگی در دل کوه توسط اقوام گذشته اشاره شده است.
بررسی این آثار نشان میدهد که هنر پیش از آنکه ابزاری برای تزیین باشد، جنبهای حیاتی برای بقا، جادو، شکار و پیوند جامعه انسانی داشته است. این خلاقیتهای اولیه، پایه و اساس تمدنهای بشری بعدی و پیدایش خطوط تصویری اولیه را شکل دادند.