یعنی چه
ترکیبی توصیفی و تأکیدی از دو صفت نزدیک به هم است که بر دانایی، هوشیاری، بیداری ذهنی و غافل نبودن از شرایط و اتفاقات پیرامون دلالت دارد.
تلفظ
واژه «مَطلَع» با فتح لام به همراه واژه فارسی «هوشیار» تلفظ میشود.
در جدول
این ترکیب در جدولهای متقاطع یا شرح در متن معمولاً به عنوان راهنمای کلماتی چون آگاه، باخبر یا بیدار به کار میرود و دقیقاً دارای ۱۱ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از ترکیب صفاتی که همزمان آگاهی و آمادگی ذهنی را نشان میدهند استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی و واژگان جایگزین آن شامل آگاه، بااطلاع، خبردار، بصیر، زیرک، فهیم، متوجه و مراقب است و متضاد آن غافل، ناآگاه و بیخبر میشود.
در قرآن
خود این ترکیب فارسی در قرآن نیست؛ اما ریشه عربی «ط ل ع» در آیاتی مانند آیه ۵۵ سوره صافات (فَاطَّلَعَ) آمده و مفاهیم هوشیاری و غافل نبودن با عناوینی چون «أُولُو الْأَلْبَابِ» و صفاتی مثل «خَبیر» و «بَصیر» مکرراً مطرح شده است.
جمعبندی و توضیح کامل مطلع و هوشیار
عبارت «مطلع و هوشیار» یک ترکیب زبانی تأکیدی است که از دو واژه با ریشههای متفاوت ساخته شده است؛ «مطلع» ریشهای عربی دارد و به معنای باخبر و واقف است، در حالی که «هوشیار» واژهای اصیل و فارسی به معنای دارنده هوش و حواسجمع است. کنار هم قرار گرفتن این دو کلمه، تصویری کامل از یک انسان بیدار، دقیق و خردمند را ارائه میدهد که هم از نظر اطلاعاتی بهروز است و هم از نظر ذهنی آمادگی کامل دارد.
در ادبیات و عرفان، این ترکیب نمادی از انسان کامل و بیدار دل است که چراغ عقل را افروخته و از تاریکی غفلت دوری میجوید. این مفهوم در فرهنگ اسلامی نیز با دوری از غفلت و داشتن بصیرت پیوند خورده است.