معنی
«و تو (ای پیامبر) هنگامی که (خاک یا سنگریزه) انداختی، در واقع تو نینداختی، بلکه خدا انداخت.» این عبارت به این مفهوم اشاره دارد که اگرچه عمل ظاهری پرتاب توسط انسان انجام شده، اما اثرگذاری واقعی و نتیجه نهایی آن تنها به خواست و اراده خداوند بوده است.
یعنی چه
این عبارت کنایه از مظهر امداد غیبی و توکل مطلق به خداست. در اصطلاح و مفاهیم کلامی، بیانگر این حقیقت است که پیروزیهای بزرگ و شگفتآور فراتر از محاسبات مادی و توان محدود انسانی رخ میدهند و انسان نباید مغرور به توان خویش شود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت قرآنی با فتح واو، فتح میم در «ما» و فتح راء، فتح میم و سکون یاء و فتح تاء در «رمیت» به صورت [وَ ما رَ مَـیْـتَ] است.
به عربی
این عبارت خود یک ترکیب عربی فصیح از قرآن کریم است که از ریشه «ر م ی» مشتق شده و به معنای نفی اصالت فعل انسان در برابر اراده تکوینی خداست.
به فارسی
در ترجمههای معتبر فارسی قرآن کریم، این بخش از آیه معمولاً به صورت «و تو تیر/خاک نینداختی» یا «و پرتاب نکردی» برگردانده شده است تا معنای فعل «رمی» را در زبان فارسی به خوبی منتقل کند.
در قرآن
این عبارت شأن نزول خاصی در سوره انفال آیه ۱۷ دارد؛ در جریان جنگ بدر، پیامبر اسلام (ص) به اذن الهی مشتی خاک یا سنگریزه به سوی لشکر مشرکان پرتاب کرد که به معجزه الهی در چشم دشمنان نشست و مایه وحشت و شکست آنان شد. امروزه نیز این آیه به عنوان نماد پدافند، موشک و اصابت دقیق بر روی تجهیزات نظامی حک میشود.
جمعبندی و توضیح کامل وما رمیت
عبارت «وما رمیت» بخشی از آیه ۱۷ سوره مبارکه انفال در قرآن کریم است که به ماجرای معجزهآسای پرتاب خاک یا سنگریزه توسط پیامبر گرامی اسلام (ص) در جنگ بدر اشاره دارد. این آیه شریفه فراتر از یک واقعه تاریخی، تبیینکننده یک اصل مهم عقیدتی در کلام اسلامی است؛ جایی که مذهب جبر مطلق و تفویض مطلق هر دو رد میشوند و حقیقت توحید افعالی نمایان میگردد؛ یعنی انسان با اختیار خود اقدام میکند، اما مسببالاسباب و بخشنده اثر نهایی تنها خداوند است.
در فرهنگ معاصر و صنایع دفاعی، این عبارت به عنوان نمادِ توکل، امداد غیبی و نشانهگیری و اصابت دقیق به هدف شناخته میشود و در ابعاد مفهومی، یادآور این نکته است که قدرتهای مادی بدون مشیت الهی هیچ اثری از خود نخواهند داشت.