یعنی چه
متکبرین جمع کلمه «متکبر» است و به افرادی اشاره دارد که دچار غرور، خودبینی و برترپنداری هستند. این افراد خود را بالاتر از دیگران میدانند و در برابر پذیرش حق و حقیقت سرکشی و مقاومت میکنند.
تلفظ
این واژه به صورت مُتَکَبِّرین (mo-ta-kab-be-rin) تلفظ میشود که تشدید روی حرف «ب» قرار دارد و علامت جمع «ین» در انتهای آن میآید.
در جدول
کلمه «متکبرین» در جدولهای شرح در متن به عنوان پاسخ واژههایی چون مغروران یا خودبزرگبینها کاربرد دارد و دقیقاً دارای ۷ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم متکبرین و افراد مغرور بیشتر از واژگان Arrogant یا Haughty استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و از ریشه «ک-ب-ر» در باب تفعّل ساخته شده است. در زبان عربی علاوه بر المتکبرین، واژه المستکبرین نیز با مفهومی مشابه به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان این واژه در زبان فارسی شامل واژههایی چون خودپسندان، گردنکشان، خودبینان، غرورپیشگان و افتادگیگریزان است.
در قرآن
واژه متکبرین در قرآن کریم در قالبهایی مانند «المُتَکَبِّرِین» و «لِلمُتَکَبِّرِین» به کار رفته و همواره بار معنایی منفی دارد. این عبارت به کسانی اشاره میکند که در برابر آیات الهی و پیامبران سرکشی کردند. معروفترین تعبیر قرآنی آن «فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَکَبِّرِینَ» (پس چه بد است جایگاه متکبران) است که در آیاتی نظیر آیه ۷۲ سوره زمر و ۲۹ سوره نحل تکرار شده است. در کلام وحی، کبریاء و تکبر حقیقی تنها شایسته ذات خداوند است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات دینی، «ابلیس» به دلیل نافرمانی از امر خدا و استدلالِ برتری جویانه، نماد اصلی تکبر است. در ادبیات تمثیلی فارسی نیز حیواناتی چون «طاووس» (به خاطر خودنمایی با پرها) و «پلنگ» (به خاطر غرور و گردنکشی) به عنوان نمادهای سلوکی و اخلاقی تکبر شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل متکبرین
واژه متکبرین ریشه عمیقی در زبان عربی و فرهنگ اسلامی دارد و به گروهی از انسانها اشاره میکند که با نگاهی آمیخته به غرور و خودبزرگبینی، خود را برتر از دیگران و حتی بینیاز از هدایت الهی میدانند. این مفهوم در قالب جمعِ سالم پدید آمده و در گستره اخلاق، نقطه مقابل تواضع و فروتنی قرار میگیرد.
در متون قرآنی و ادبیات فارسی، سرنوشت متکبرین همواره با سقوط، دوری از رحمت و عاقبت شوم پیوند خورده است. چرا که کبریاء و بزرگی مطلق در نگاه توحیدی تنها برازنده ذات پروردگار است و ادعای آن از سوی انسان، یک توهم و انحراف اخلاقی آشکار تلقی میشود.