یعنی چه
زینتیافته یک صفت مفعولی مرکب است و به هر شخص، شیء یا مکانی اطلاق میشود که با افزودن ملحقات زیبایی، زیورآلات یا تزئینات، ظاهرش نیکو، شکیل و آراسته شده باشد.
تلفظ
تلفظ این واژه بر اساس مصوتهای فارسی به صورت [زینَت یافتِه] است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول، خود کلمه «زینت یافته» با تعداد ۹ حرف است؛ همچنین کلماتی مانند مزین و آراسته نیز به عنوان جایگزین کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگان متعددی برای رساندن این مفهوم وجود دارند که بسته به متن، ویژگیهای ظاهری و تزئینی شیء یا شخص را توصیف میکنند.
به عربی
در زبان عربی از ریشه (ز ی ن) مشتقات متعددی برای این واژه وجود دارد. کلمه مُزَخْرَف در زبان عربی فصیح به معنای آراسته به طلا و زیور است و بار معنایی عامیانه فارسی آن را ندارد.
به فارسی
معادلهای اصیل و جایگزینهای روانی که در زبان فارسی کاربرد دارند شامل واژگانی چون آراسته، پیرایشیافته، موزون و بافروغ هستند.
در قرآن
خودِ عبارت ترکیبی و فارسی «زینت یافته» در متن عربی قرآن کریم وجود ندارد، اما ریشه آن و افعال معادل آن بارها به کار رفتهاند. برای نمونه در آیه ۲۴ سوره یونس آمده است: «حَتَّىٰ إِذَا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ» (تا آنگاه که زمین آرایش خود را بازیافت و زینت یافت) یا در آیه ۶ سوره صافات میفرماید: «إِنَّا زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِزِينَةٍ الْكَوَاكِبِ» (ما آسمان دنیا را با زیور ستارگان آراستیم).
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات عرفانی، شیء یا فرد زینتیافته میتواند نمادی از تجمل، شکوه و کمال ظاهری باشد. با این حال، در متون عرفانی گاهی به عنوان نماد فریبندگی و زوالپذیری مواهب دنیوی نیز به کار میرود؛ چرا که زینتهای عاریهای ناپایدارند. در معماری اسلامی نیز دیوارهای زینتیافته با کاشیکاری، نمادی از تجلی زیبایی مطلق الهی به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل زینت یافته
واژه «زینتیافته» از ترکیب کلمه عربی «زینت» (به معنی آرایش و زیور) و صفت مفعولی فارسی «یافته» (از مصدر یافتن) شکل گرفته است. این صفت ترکیبی در زبان فارسی برای توصیف هر چیزی به کار میرود که به واسطه افزودن تزیینات، ملحقات زیبا یا زیورآلات، جلوه ظاهری نیکو و شکیلی پیدا کرده باشد.
در لغتنامههای معتبری نظیر دهخدا و معین، مترادفهایی چون آراسته، مزین، پیرایشیافته و مجلل برای این کلمه ذکر شده است. اگرچه خود این ترکیب فارسی در قرآن نیامده، اما مشتقات فعلی آن نظیر «وَازَّيَّنَتْ» در توصیف آراستگی زمین و آسمان به چشم میخورد که نشاندهنده جایگاه این مفهوم در تبیین زیباییهای جهان خلقت است.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، مفهوم زینتیافته دو روی یک سکه است؛ از یک سو نماد جلال، شکوه و هنرآفرینی (مانند تزیینات فریبنده معماری و کاشیکاریها) است و از سوی دیگر در نگاه زاهدانه و عرفانی، نمادی از ظاهرگرایی، تجملپرستی و زوالپذیری زیباییهای عاریهای دنیا به شمار میآید.