یعنی چه
سنگ گرانبها به کانیها یا سنگهای طبیعی، کمیاب و بسیار سختی گفته میشود که به دلیل زیبایی، رنگ، درخشندگی و نایاب بودن، ارزش مالی و اقتصادی بسیار بالایی دارند. الماس، یاقوت، زمرد و زبرجد از نمونههای بارز آن هستند.
تلفظ
این عبارت ترکیبی به صورت [سَنگِ گِرانبَها] تلفظ میشود که شامل اسم و صفت (ترکیب وصفی) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف میتواند خودِ «سنگ گران بها» (۱۰ حرف) یا واژههای مترادفی مثل گوهر، جواهر و دُر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به سنگهای قیمتی و گرانبها به طور عمومی از اصطلاحات Precious stone یا Gemstone استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به سنگهای قیمتی «الحَجَر الکَریم» (جمع: الأحجار الکَریمَة) یا «الجَوْهَر» میگویند.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل گوهر، جواهر، سنگ قیمتی، نایاب، ارزشمند، پرارزش، دُر و احجار کریمه است. این ترکیب از دو بخش فارسی «سنگ» (پهلوی: sang) و «گرانبها» (ترکیب گران + بها) ساخته شده است.
در قرآن
عینِ ترکیب واژگانی «سنگ گرانبها» در قرآن نیامده است، اما خداوند به مصادیق دقیق این گوهرها اشاره کرده است؛ مانند آیه ۵۸ سوره الرحمن «كَأَنَّهُنَّ الْيَاقُوتُ وَالْمَرْجَانُ» (گویی که آنها یاقوت و مرجانند) و همچنین واژه «لؤلؤ» (مروارید) در توصیف زیباییهای بهشتی.
نماد چیست
سنگهای گرانبها در فرهنگهای مختلف جهان و ادبیات داستانی نماد ثروت، شوکت، اصالت و پایدار بودن هستند. همچنین در ادبیات عرفانی و مذهبی، تجلیگر پاکی روح، ایمان استوار، معرفت الهی و جاودانگی به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل سنگ گران بها
عبارت «سنگ گرانبها» یک ترکیب وصفی اصیل در زبان فارسی است که به کانیهای طبیعی، نایاب، سخت و درخشانی مانند الماس، زمرد و یاقوت اطلاق میشود. این سنگها پس از استخراج، برش و صیقل خوردن، جلوهای خیرهکننده پیدا میکنند و به دلیل کمیاب بودن، ارزش اقتصادی بسیار بالایی در بازارهای جهانی دارند.
در فرهنگ معین و لغتنامههای فارسی، واژههایی نظیر گوهر، جواهر و دُر به عنوان مترادفهای مستقیم آن شناخته میشوند. اگرچه خود این ترکیب اسمی در متن قرآن مجید به صورت مستقیم ذکر نشده، اما کتاب آسمانی مسلمانان بارها از مصادیق درخشان آن همچون یاقوت، لؤلؤ و مرجان برای تصویرسازی زیباییهای بهشت و پدیدههای شگفتانگیز خلقت استفاده کرده است.
این سنگها فراتر از ارزش مادی، در طول تاریخ همواره باری نمادین داشتهاند؛ در جوامع مختلف مظهر قدرت، پایداری و ثروت پادشاهان بودهاند و در ادبیات عرفانی و سلوک معنوی، به عنوان نمادی از اصالت درونی، معرفت ناب، ایمان صیقلخورده و تجلی پاکی روح انسان به کار رفتهاند.