ازازل یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل ازازل

واژه «ازازل» که در واقع شکل دیگری از نگارش واژه کهن و عبری «عزازیل» است، یکی از نام‌های پررمزوراز در اسطوره‌شناسی ادیان ابراهیمی به شمار می‌رود. بر اساس روایات و تفاسیر مذهبی، این نام متعلق به ابلیس پیش از تکبر ورزیدن و رانده شدن از درگاه خداوند است؛ زمانی که او در صف مقربان و فرشتگان به عبادت مشغول بود. هرچند این واژه به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده و در کتاب آسمانی از او با نام‌های ابلیس و شیطان یاد شده، اما در اشعار کلاسیک فارسی نظیر آثار سعدی، به عنوان عبرتی برای عاقبتِ شوم غرور و خودخواهی به کار رفته است.

علاوه بر جنبه اسلامی، این کلمه ریشه عمیقی در عهد عتیق (تورات) دارد؛ جایی که در روز کیپور (روز کفاره)، گناهان مردم را بر سر یک بز قرار می‌دادند و آن را به سوی صخره یا بیابانی به نام عزازیل می‌فرستادند تا گناهان پاک شود. از این رو در فرهنگ جهانی، این واژه با مفهوم «بز طلیعه» یا همان سپر بلا نیز پیوند خورده است. در زبان عامیانه و حل جدول، شناخت این واژه ۵ حرفی به درک بهتر تعابیر کنایی و متون ادبی کهن کمک فراوانی می‌کند.