یعنی چه
تمطیط در لغت به معنی کشیدن و دراز کردن چیزی است و در اصطلاح به طولانی کردن و کش دادن گفتار، صدا یا کلام اشاره دارد. همچنین در برخی منابع لغوی قدیمی مانند دهخدا، معنای ثانویهای نظیر دشنام دادن و ناسزا گفتن نیز برای آن ذکر شده است.
تلفظ
این واژه بر وزن تفعیل خوانده میشود؛ با فتح تاء و سکون میم.
در جدول
در مسابقات جدول کلماتی، برای راهنماهای 'کشیدن کلام'، 'دراز کردن صوت' یا 'افراط در کشش صدا' پاسخ پنج حرفی تمطیط مد نظر است.
به انگلیسی
در متون تخصصی آواشناسی و تجوید، برای توصیف کشش بیش از حد از اصطلاحات مربوط به امتداد صوت استفاده میشود.
به عربی
این کلمه از ریشه عربی «م ط ط» مشتق شده و در زبان عربی معاصر نیز به همین صورت یا به شکل تمطط در معنای کش آمدن فیزیکی یا کلامی به کار میرود.
به فارسی
معادلهای فارسی سره یا رایج این واژه شامل عباراتی چون کشیدگی، طولانی کردن، کِش دادن سخن و درازا بخشیدن است.
در قرآن
خود واژه «تمطیط» مستقیماً در آیات قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، ریشه مفهومی آن (مدّ) در عباراتی مانند «یمدّ» به معنی گسترش دادن وجود دارد. علاوه بر این، در دانش تجوید، تمطیط به عنوان یک خطای قرائتی شناخته میشود که به معنای زیادهروی ناخوشایند در کشیدن حروف مد است و قاریان از آن نهی شدهاند.
نماد چیست
این واژه در ادبیات و بلاغت سنتی، نماد رسمی فرهنگی ندارد، اما کاربرد مفهومی آن در نقد ادبی و زبان بلاغی به عنوان نمادی برای «اطناب مخل» یا طولانیگویی آزاردهنده و غیرضروری کلام به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل تمطیط
واژه تمطیط یک مصدر عربی از ریشه «م ط ط» است که در اصطلاح به معنای کشیدن، امتداد دادن و طولانی کردن کلام یا صوت به کار میرود. این کلمه در فرهنگهای لغت فارسی مانند دهخدا نیز به همین معنای لغوی و در برخی موارد به معنای دشنام دادن ثبت شده است.
بیشترین کاربرد تخصصی تمطیط در حوزه علوم قرآنی و علم تجوید است؛ جایی که به افراط و زیادهروی قاری در کشیدن صدا هنگام ادای حروف مد اشاره دارد. این نوع قرائت به دلیل خارج کردن تلاوت از حالت طبیعی و ترتیل درست، نهی شده است.
در حوزه ادبیات و نقد کلام نیز تمطیط جنبهای منفی به خود میگیرد و به عنوان نمادی برای کش دادن بیهوده سخن و طولانیگوییهای ملالآور (اطناب مخل) شناخته میشود که کیفیت انتقال معنا را کاهش میدهد.