یعنی چه
خناق در طب سنتی و متون قدیمی به معنی گرفتگی شدید گلو، تنگی نفس و خفگی است. در علم پزشکی امروز، این واژه معادل بیماری عفونی و خطرناک «دیفتری» یا «زهرباد» شناخته میشود که مجاری تنفسی را درگیر میکند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت خُناق (با ضمه حرف اول) تلفظ میشود. در زبان عربی ανάλογا با معنی، به صورت خِناق (به کسر خاء به معنی ریسمان خفهکننده) نیز تلفظ شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه «خناق» به عنوان پاسخ برای طراحان سوال با راهنمای «بیماری دیفتری»، «گرفتگی گلو» یا «مرض خفگی» کاربرد دارد و دقیقا ۴ حرف دارد.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه، در متون پزشکی مدرن از Diphtheria و در حالت گرفتگیهای حاد صدایی و تنفسی اطفال از Croup استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی نیز این واژه با تلفظ الخُناق برای اشاره به این عارضه تنفسی و معادلهای مدرن آن استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای بیماری خناق یا همان دیفتری از واژه اصیل Kuşpalazı و واژه علمی Difteri استفاده میکنند.
به فارسی
معادلهای فارسی اصیل یا رایج این واژه شامل «زهرباد» (نام قدیمی دیفتری در فارسی)، «خفگی»، «گلوگیر» و «اختناق» است.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و متون کهن، خناق نمادی از ابتلای ناگهانی به تنگی نفس شدید، خفگی، سانسور یا فشار طاقتفرسایی است که راه نفس کشیدن و سخن گفتن را بر انسان میبندد.
جمعبندی و توضیح کامل خناق
واژه خناق ریشهای عربی دارد (از سهحرفی خنق به معنی خفه کردن) که وارد طب سنتی و زبان فارسی شده است. این کلمه در گذشته به هر نوع بیماری یا عارضهای که موجب تورم شدید حلق، گرفتگی مجرای تنفس و در نتیجه خفگی میشد، اطلاق میگردید.
امروزه در علم پزشکی، خناق دقیقاً معادل بیماری واگیردار و عفونی «دیفتری» (Diphtheria) در نظر گرفته میشود. جالب توجه است که خود کلمه خناق در قرآن نیامده، اما همخانواده آن یعنی «المنخنقه» (حیوان خفه شده) در سوره مائده ذکر شده است.