یعنی چه
این واژه به عمل دست نیاز دراز کردن، پافشاری در درخواست کمک و رفتن از درِ خانهای به درِ خانهٔ دیگر برای گذران زندگی اشاره دارد که در اصل اسم مصدر است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح دال و سکون راء و واو است. در گذشته و برخی گویشها به صورت «دَرویزه» نیز تلفظ میشده است.
در جدول
واژه دریوزه دقیقاً ۶ حرف دارد و در حل جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهای «گدایی کردن» یا «تکدی» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه begging رایجترین معادل برای عمل گدایی است و mendicancy بیشتر در متون رسمی و حقوقی به کار میرود.
به ترکی
در ترکی استانبولی، پسوند «لیک» اسم مصدر میسازد و dilencilik دقیقاً معادل مفهوم دریوزگی و گدایی است.
به فارسی
برابرهای فارسی و واژگان جایگزین آن شامل گدایی، کدیه، تکدی، سؤال (به معنی درخواست مالی) و دریوزگی است. از نظر ریشهشناسی فارسی، این واژه از ترکیب «در» (درب خانه) + «یوز/یوزه» (از مصدر یوزیدن به معنی جستجو و طلب کردن) ساخته شده که معنای ترکیبی آن «جستجو درِ خانهها برای کمک» است.
نماد چیست
در عرف جامعه نماد بینوایی، فقر ناخواسته و تنپروری است؛ اما در ادبیات عرفانی و کلاسیک فارسی (بهویژه با ابزاری مثل کشکول)، دریوزهگری نماد شکستن نفس، تواضع، فقر اختیاری و اظهار نیازمندی مطلق انسان در برابر غنای خداوند است.
جمعبندی و توضیح کامل دریوزه
واژه «دریوزه» یکی از کلمات اصیل، کهن و فصیح زبان فارسی است که از منظر زبانشناختی از ترکیب دو بخش «در» و «یوز» (جستجو و طلب کردن) پدید آمده است. این واژه در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و عمید به معنای گدایی، تکدیگری و پافشاری در درخواست کمک از درِ خانهها معنی شده و با واژگانی چون کدیه، سؤال و استدعا همپوشانی دارد.
اگرچه این کلمه اصالتاً فارسی است و در متن قرآن کریم وجود ندارد، اما مفاهیم قرآنی مشابهی چون «سائل»، «فقیر» و نهی از «إلحاف» (اصرار در تکدی) با آن قرابت معنایی دارند. همچنین در فرهنگ و ادبیات عرفانی ما، دریوزه کردن از درگاه حق نماد فروتنی، فروپاشی منیت و فقر اختیاری سالک است.