یعنی چه
عبارت «آب جهنده» ترکیب وصفی است و به هر مایعی اطلاق میشود که با قوت، فشار و حالت پرش خارج گردد. در متون اسلامی، فقهی و تفسیری، این اصطلاح به عنوان ترجمه دقیق واژه «ماء دافق» به کار میرود که همان مایع منی یا نطفه منشأ آفرینش انسان است که در حالت سلامت با جهش خارج میشود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت واژههای مجزا شامل «آب» (āb) با کسره اضافه و «جهنده» (jahandeh) به عنوان صفت فاعلی از مصدر جهیدن است.
در جدول
در طراحهای جداول کلمات متقاطع، عبارت «آب جهنده» معمولاً به عنوان راهنما برای پاسخهای «ماء دافق» یا خود واژه «آب جهنده» (با ۷ حرف) و یا «منی» استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، از واژههای توصیفی مانند Gushing water برای حالت فیزیکی فوران آب و از اصطلاحات پزشکی و زیستشناسی برای کاربرد خاص فیزیولوژیک آن استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای فارسی و ترکیبی این واژه شامل «آب فورانکننده»، «آب پرفشار» و «مایع پرتابشونده» است. همخانوادههای بخش دوم آن نیز واژگانی چون جهش، جهیدن، جستن و جهنده هستند.
در قرآن
این اصطلاح ترجمه مستقیم عبارت قرآنی «مَاءٍ دَافِق» در سوره مبارکه طارق است. قرآن کریم در مقام یادآوری خلقت انسان و دعوت او به تدبر، بیان میدارد که انسان از آب جهندهای آفریده شده است که از میان صلب و ترائب خارج میشود.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و ادبیات عرفانی، این اصطلاح نمادی از ناچیز بودن اصل مادی انسان در ابتدای آفرینش است که برای تنبه، خضوع و دوری از تکبر به کار میرود؛ همچنین به عنوان نماد نیروی اولیه زندگی و جریان یافتن حیات شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل آب جهنده
عبارت «آب جهنده» یک ترکیب وصفی کهن در زبان فارسی است که از ریشههای اصیل واژه پهلوی «آب» و مصدر «جهیدن» شکل گرفته است. این اصطلاح بیش از آنکه در گفتارهای روزمره فیزیکی کاربرد داشته باشد، یک تعبیر اصطلاحی، فقهی و قرآنی است که به عنوان ترجمه دقیق واژه عربی «ماء دافق» شناخته میشود.
در تفاسیر دینی و مباحث علمی، آب جهنده دقیقاً به نطفه و مایع منی اشاره دارد که به عنوان منشأ مادی حیات انسان با فشار و جهش خارج میگردد. قرآن کریم از این تعبیر برای هدایت انسان به تفکر در ریشه خلقت خویش و فروتنی در پیشگاه پروردگار استفاده کرده است.