یعنی چه
این واژه از ریشه عربی «غمس» به معنی فرو بردن در مایع گرفته شده است. در مفهوم عام به هر امر شدید و سختی که انسان را در خود غرق کند میگویند، اما شهرت اصلی آن در فرهنگ اسلامی به معنای سوگندی است که از روی عمد و دروغ یاد شود و فرد را در گناه کبیره غوطهور سازد.
تلفظ
این کلمه با فتح غین و ضم میم تلفظ میشود و بر وزن «فَعُول» (صیغه مبالغه) است که بر شدت و فراوانی غوطهور کنندگی دلالت دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «الغموس» به عنوان پاسخ برای طراحانی که سوگند دروغ، سوگند گناه یا واژهای به معنی غوطهورکننده را مد نظر دارند، یک گزینه اصیل و ۶ حرفی است.
به انگلیسی
بسته به متن کاربرد، برای معنای لغوی و فیزیکی از واژه Submerging و برای اصطلاح حقوقی و فقهی آن از واژگان Perjury یا False oath استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی معیار، این واژه صیغه مبالغه از فعل غمس است و عبارت «اليمين الغموس» به طور خاص در احادیث و متون فقهی برای تبیین شدیدترین نوع سوگند کذب به کار میرود.
به فارسی
معادلهای مستقیم این واژه در زبان فارسی شامل «سوگند دروغین»، «فروبرنده» و «غوطهور سازنده» هستند. در متون کهن فقهی فارسی نیز عیناً به صورت اصطلاح «یمین غموس» ترجمه و تفسیر شده است.
در قرآن
واژه الغموس یا ریشه «غمس» به طور مستقیم در قرآن ذکر نشده است؛ با این حال، مفهوم و نکوهش این عمل در تفاسیر مربوط به آیاتی که از سوگند دروغ و شکستن پیمانها منع میکنند (مانند آیه ۸۹ سوره مائده و آیه ۷۷ سوره آل عمران) با استناد به احادیث نبوی تحت این نام بررسی میشود.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات اسلامی، الغموس نماد بارز پیامدهای ویرانگر افعال غیراخلاقی است؛ به طوری که بر اساس روایات، این نوع سوگند برکت را از خانهها میبرد و صاحبش را به سرعت در آتش دوزخ غرق میسازد.
جمعبندی و توضیح کامل الغموس
واژه «الغموس» ریشهای اصیل در زبان عربی (غمس) دارد و از نظر لغوی به معنای هر چیز فروبرنده و غوطهورکننده در مایعات یا سختیهاست. این واژه در بستر زبان روزمره قدیمی گاهی به غذاها یا سسهایی که نان را در آن فرو میبردند نیز اطلاق میشد، اما بیشترین شهرت خود را در ادبیات فقهی و روایتی کسب کرده است.
در اصطلاح دینی، این کلمه در ترکیب «الیمین الغموس» به کار میرود که به معنای سوگند عمدی و دروغین برای پایمال کردن حق دیگران است. علت این نامگذاری آن است که چنین گناه بزرگی، فردِ خاطی را به طور کامل در معصیت و متعاقباً در آتش عقوبت الهی غوطهور میکند.
اگرچه این لفظ به صورت مستقیم در آیات قرآن مجید یافت نمیشود، اما به عنوان یکی از کلیدیترین مفاهیم احادیث نبوی در بخش حدود و قضاوت، برای توصیف پیامدهای شوم و ویرانگر عهدشکنی و شهادت کذب در جامعه مورد استفاده مفسران و فقیهان قرار میگیرد.