یعنی چه
این کلمه دو هویت لغوی متفاوت دارد. در لغت فصیح عرب به معنی مته و ابزار شکافتن است. اما در زبان عامیانه (مانند عراق) و برخی متون فقهی، صورت عربیشده (معرب) واژه «بشقاب» است که برای ظروف پهن غذا به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این واژه با کسر ميم و سکون شین به صورت [al-mishqāb] است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این کلمه در جدول ۷ حرف دارد، اما بسته به طراح جدول، پاسخهای معادل آن مثل «مته» یا «بشقاب» نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
با توجه به دو معنای واژه، در مفهوم ابزار سوراخکاری معادل Drill یا Bit و در مفهوم ظرف معادل Plate یا Dish است.
به عربی
در عربی معیار برای معنای اول از «المثقب» و برای معنای دوم از «الصحن» یا «الصحفة» استفاده میشود.
به فارسی
برگردان مستقیم این واژه در فارسی برابر با «مته» (در معنای فصیح) و «بشقاب» یا «دیس» (در معنای عامیانه و معرب) است.
در قرآن
خود کلمه «المشقاب» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، همریشه آن در معنای فصیح یعنی واژه «ثاقب» در آیاتی نظیر «النَّجْمُ الثَّاقِبُ» وجود دارد. المشقاب بیشتر در متون فقهی (مانند احکام ظروف) دیده میشود.
نماد چیست
این واژه یک اسم آلت (ابزار) یا اسم ظرف است و در ادبیات و فرهنگ عامه بار نمادین یا استعاری ویژهای برای آن ثبت نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل المشقاب
واژه «المشقاب» از نمونههای جالب در زبانشناسی است که دو ریشه و معنای کاملاً متفاوت را در خود جای داده است. در نگاه اول و بر اساس لغتنامههای فصیح عربی، این کلمه دگرگونشدهٔ واژه «المِثْقَب» است که از ریشه «ثقب» (به معنی سوراخ کردن) گرفته شده و به عنوان اسم ابزار، به معنی مته، دریل یا هر نوع وسیله سوراخکاری به کار میرود.
در نگاه دوم، این واژه در زبان عامیانه کشورهای حوزه خلیج فارس و عراق، و همچنین در برخی متون فقه شیعه (مانند کتاب عروةالوثقی در بحث ظروف) کاربرد دارد. در این کاربرد، المشقاب در واقع همان واژه «بشقاب» فارسی یا ترکی است که وارد زبان عربی شده و صورت معرب به خود گرفته است تا برای نامیدن ظروف مسطح و دیسهای غذا استفاده شود.