یعنی چه
باتقوا به فردی گفته میشود که واجد صفت «تقوا» باشد. این شخص با خداترسی و پایبندی به اصول اخلاقی، خود را از انجام کارها و رفتارهای ناپسند، خطا و گناه حفظ میکند و اعمالش بر پایه ایمان و پرهیزکاری است.
تلفظ
این واژه از دو بخش «با» (پیشوند دارندگی در فارسی) و «تقوا» (واژه عربی) تشکیل شده است و به صورت بَاتَقْوَا تلفظ میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژه «باتقوا» به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهایی چون «پرهیزکار» یا «خداترس» به کار میرود.
به انگلیسی
برای ترجمه این صفت به زبان انگلیسی، بسته به لحن متن میتوان از واژگان معادل دینداری و فضیلت اخلاقی استفاده کرد.
به عربی
در زبان عربی، اسم فاعل ساخته شده از ریشه این واژه برای اشاره به فرد باتقوا استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج فارسی این واژه شامل پرهیزگار، پارسا، پرواپیشه و خداترس است. متضادهای آن نیز شامل کلماتی چون بیتقوا، فاسق، فاجر و ناپرهیزگار میشود. این کلمه از ترکیب پیشوند فارسی «با» و واژه عربی «تقوا» (از ریشه وقی به معنی حفظ کردن) ساخته شده است.
نماد چیست
در معارف و متون اسلامی، تقوا و صفت باتقوا بودن همواره به یک «سپر» یا جوشن تشبیه میشود؛ وسیلهای دفاعی که انسان را از تیرهای وسوسه، گناه و آسیبهای اخلاقی و روحی محافظت میکند.
جمعبندی و توضیح کامل باتقوا
واژه باتقوا صفت مشبههای است که از ترکیب پیشوند دارندگی فارسی «با» و کلمه عربی «تقوا» حاصل شده است. این کلمه در فرهنگ اسلامی و اخلاقی به کسی اطلاق میشود که مجهز به نیروی خودنگهداری و مهار نفس است. فرد باتقوا با تکیه بر ایمان و خداترسی، در برابر تمایلات نفسانی و گناهان ایستادگی میکند و رفتار خود را در چارچوب اصول الهی و انسانی تنظیم مینماید.
ریشه اصلی بخش دوم این واژه به کلمه عربی «وَقَیَ» بازمیگردد که به معنای حفظ کردن، سپر ساختن و مصون ماندن از آسیب است. از همین رو، در ادبیات دینی، صفت باتقوا بودن به داشتن سپری محکم در برابر لغزشها تعبیر میشود. اگرچه خود کلمه ترکیبی «باتقوا» در متن قرآن نیامده، اما مشتقات عربی آن مانند «متقین» به وفور استفاده شده و به عنوان یکی از بالاترین معیارهای ارزشی انسانها (مانند آیه ان اکرمکم عند الله اتقاکم) معرفی گردیده است.
در مجموع، مفهوم باتقوا فراتر از یک اصطلاح مذهبی صرف، نشاندهنده یک سیستم کنترل درونی و اخلاقی است که انسان را در برابر ناملایمات روحی و رفتاری بیمه میکند و او را به سمت پاکدامنی، پارسایی و صلح درونی سوق میدهد.