یعنی چه
واژه صفارد در متون لغتنامهای دو کاربرد عمده دارد؛ نخست به عنوان جمع تکسیر عربی واژه «صِفْرِد» که نوعی پرنده کاکلی یا زردک شبیه به چکاوک است. دوم به عنوان یک نام جغرافیایی معرب از عهد عتیق (کتاب عوبدیا) که به موضعی تاریخی اشاره دارد که برخی از اسیران اورشلیم در آنجا سکونت داشتند و در تاریخ به عنوان ریشه نام یهودیان سفاردی (منسوب به اسپانیای قدیم) شناخته میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت فتح صاد، فتح فاء و کسر راء (صَفارِد) است.
در جدول
در حل جدول، پاسخ به سوالاتی نظیر پرندهای شبیه چکاوک (جمع) یا نام جایگاه تاریخی اسیران اورشلیم در کتاب مقدس، واژه ۵ حرفی «صفارد» است.
به انگلیسی
در مراجع انگلیسی، برای اشاره به مکان تاریخی آن از صورت Sepharad استفاده میشود که واژه Sephardic (یهودیان سفاردی) نیز از آن مشتق شده است.
به عربی
این کلمه در زبان عربی به عنوان جمع مکسر واژه صِفْرِد (پرنده کاکلی) به کار میرود و در فرهنگهای متون اسلامی مانند منتهیالارب درج شده است.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی آن در معنای زیستشناسی «چکاوکها یا مرغان کاکلی» است و در معنای جغرافیایی به همان صورت «سفارد» یا بنا بر برخی تعابیر تاریخی «ساردس» یا «صرفه» ترجمه میشود.
نماد چیست
این واژه در ادبیات تاریخی و مذهبی، نمادی از ریشه و خاستگاه یهودیان حوزه مدیترانه و شبهجزیره ایبریا (اسپانیای قدیم) است که امروزه به نام یهودیان سفاردی در برابر یهودیان اشکنازی شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل صفارد
واژه صفارد لغتی با دو وجهه معنایی متفاوت است که به لغتنامههای معتبر فارسی و عربی راه یافته است. در وجه اول، این واژه ریشهای طبیعی و زیستشناختی دارد و در فرهنگهایی چون منتهیالارب و مهذبالاسماء به عنوان جمع تکسیر برای «صِفْرِد» آورده شده که نوعی پرنده کوچکِ کاکلی و شبیه به چکاوک یا کبکنجیر است.
در وجه دوم که بیشتر جنبه تاریخی و مذهبی دارد، صفارد شکل معرب کلمه عبری «سفارد» (Sepharad) است. طبق لغتنامه دهخدا و قاموس کتاب مقدس، این واژه نام جایگاهی باستانی در عهد عتیق (کتاب عوبدیا) است که اسیران اورشلیم در آن سکونت داشتند. مفسران تاریخی این مکان را با مناطقی همچون ساردس قدیمی یا شهرهایی در اسپانیای باستان مطابقت دادهاند و امروزه این واژه ریشه اصطلاح فرهنگی-قومی «یهودیان سفاردی» به شمار میرود.