یعنی چه
این ترکیب از دو صفت تشکیل شده است؛ «مهیب» یعنی آنچه ترس و ابهت شدید ایجاد میکند و «زشت» یعنی آنچه نازیبا، کریه و ناپسند است. در مجموع به چیزی اطلاق میشود که قبح ظاهری یا معنوی را همراه با وحشت و دهشت داشته باشد.
تلفظ
واژهٔ اول به صورت مَهیب (mahib) با فتح ميم و سکون یا تخفیف واو عطف، و واژهٔ دوم به صورت زِشت (zešt) با کسر زاء تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ مستقیم این عبارت همان «مهیب و زشت» است که دقیقاً ۸ حرف دارد. همچنین واژههایی مانند کریه، مخوف و هولناک نیز به عنوان پاسخهای جایگزین و کوتاهتر کاربرد دارند.
به انگلیسی
برای انتقال همزمان حس ترس و نازیبایی در انگلیسی معمولاً از واژههایی نظیر hideous یا ترکیب صفات استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این مفهوم با عطف دو صفت وحشتآوری و زشتی به صورت مخرّب، مخیف یا کریه بیان میگردد.
به فارسی
برگردان خالص یا مترادفهای فارسی اصیل و رایج این ترکیب شامل کلماتی چون سهمناک، هولناک، بدچهر، دهشتناک و ناپسند است که بار معنایی زشتی و ابهت منفی را دلالت میکنند.
نماد چیست
در ادبیات، اسطورهها و تصویرسازیهای حماسی، این عبارت نماد موجودات اهریمنی، دیوان، صحنههای هولناک عذاب یا جلوههای سهمگین و مهارناپذیر طبیعت است که حس دافعه و وحشت را همزمان در دل مخاطب برمیانگیزد.
جمعبندی و توضیح کامل مهیب و زشت
عبارت «مهیب و زشت» یک ترکیب وصفی تکمیلی و تأکیدی در زبان فارسی است. این اصطلاح برای توصیف جلوهها، موجودات یا پدیدههایی به کار میرود که نهتنها از نظر ظاهری یا ساختاری فاقد زیبایی و آراستگی هستند (زشت)، بلکه ابعاد و ابهت آنها به گونهای است که در دل بیننده ایجاد رعب، وحشت و دهشت سنگین میکند (مهیب).
از منظر ریشهشناسی، این ترکیب آمیزهای از فرهنگ واژگانی عربی و فارسی است؛ «مهیب» از ریشه ثلاثی «هیب» به معنای ترس همراه با عظمت میآید و «زشت» واژهای ریشهدار در پارسی میانه (پهلوی) به معنای ناپسند و منفور است. همنشینی این دو واژه بار منفی کلام را به اوج میرساند و معمولاً در متون ادبی برای تصویرسازیهای اغراقآمیز از موجودات غولآسا، جادوگران یا عواقب کارهای ناپسند استفاده میشود.