معنی
فجر در لغت به معنای شکافتن و پاره کردن پرده تاریکی است و در اصطلاح به زمان آغاز روشنی صبح گفته میشود. فجر بر دو نوع است: فجر کاذب (نور عمودی و زودگذر) و فجر صادق (نور پهن در افق که مبدأ اذان صبح و روزه است).
یعنی چه
این واژه به مفهوم برآمدن اولین پرتوهای سپیدهدم از میان سیاهی شب اشاره دارد که نویدبخش پایان تاریکی و آغاز روزی نو است.
مترادف
واژههایی که به زمان آغازین روز و شکافتن تاریکی اشاره دارند.
متضاد
کلماتی که بر پوشیده شدن نور، سیاهی شب و پایان روز دلالت میکنند.
هم خانواده
کلماتی که از ریشه سه حرفی (ف-ج-ر) مشتق شدهاند و مفاهیمی چون شکافتن، فوران کردن یا دریدن پرده حیا را در بر میگیرند.
ریشه
این کلمه از ریشه عربی ف-ج-ر مشتق شده که معنای اصلی آن شکافتن وسیع است؛ دلیل نامگذاری صبح به فجر نیز شکافته شدن تاریکی شب توسط نور است.
جمله سازی
در جدول
پاسخ دقیق برای پرسشهای جدولی مربوط به سپیدهدم یا نام سوره ۸۹ قرآن کریم.
به انگلیسی
معادلهای دقیق واژه فجر در زبان انگلیسی که به اولین نور صبحگاهی اشاره دارند.
جمعبندی و توضیح کامل فجر
واژه فجر در اصل یک لغت عربی از ریشه «ف-ج-ر» به معنای شکافتن واسع است که در زبان فارسی به طور گسترده در معنای سپیدهدم، پگاه و آغاز روشنایی صبح به کار میرود. این واژه به دلیل زیبایی مفهوم، نام هشتاد و نهمین سوره قرآن کریم نیز هست که با سوگند به این لحظه باارزش آغاز میشود. در فقه اسلامی، شناخت دو نوع فجر کاذب و صادق برای تعیین زمان دقیق عباداتی چون نماز و روزه اهمیت بالایی دارد.
علاوه بر معنای طبیعی و لغوی، فجر در ادبیات، فرهنگ و سیاست به عنوان یک نماد عمیق شناخته میشود. این کلمه مظهر امید، آزادی، بیداری معنوی، پایان یافتن سختیها و ظلمت، و آغاز یک حرکت نو و پیروزمندانه است. به همین دلیل در تعابیری مانند «فجر انقلاب» برای توصیف دگرگونیهای بزرگ اجتماعی و سیاسی استفاده میشود.