یعنی چه
بلسن در لغتنامههای کهن به معنی دانهای کوچک، مدور و خوراکی از تیره حبوبات است که امروزه آن را با نام عدس میشناسیم.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی و عربی به صورت ضمه روی با و سین (بُلسُن) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه بلسن به عنوان معادل چهار حرفی برای کلمه عدس یا حبوبات به کار میرود.
به انگلیسی
معادل انگلیسی این واژه که اشاره به گیاه و دانه عدس دارد، Lentil است.
به عربی
در عربی فصیح امروزی به آن العَدَس میگویند، اما در متون و لغتنامههای کهن عربی مانند لسانالعرب، خود واژه البُلسُن به عنوان اسم جنس برای عدس به کار رفته است.
به ترکی
در زبان ترکی برای اشاره به این دانه خوراکی از واژه مرجیمک استفاده میشود.
به فارسی
رایجترین معادل فارسی امروزی این واژه «عدس» است. همچنین در برخی گویشها و متون کهن فارسی از واژههایی مانند نَسک یا مرجمک نیز استفاده شده است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات کهن، عدس یا بلسن به دلیل فراوانی و قیمت ارزان، نمادی از روزی ساده، قناعت، تواضع و زهد به شمار میرفته است. همچنین در طب سنتی به علت طبع سرد، گاهی به عنوان نماد حزن و فروتنی یاد میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بلسن
واژه «بلسن» یکی از لغات کهن و کمتر شنیده شده در زبان فارسی است که ریشه در زبان عربی دارد و در فرهنگهای معتبری مانند لغتنامه دهخدا و برهان قاطع به معنی «عدس» ثبت شده است. این واژه به عنوان اسم جنس برای نوعی غله و حبوبات با دانههای کوچک و مدور به کار میرود که در پختوپز کاربرد فراوانی دارد.
اگرچه خود کلمه «بلسن» در متن قرآن کریم نیامده است، اما معادل مشهور آن یعنی «عدس» در سوره بقره آیه ۶۱ در ماجرای بهانهجویی بنیاسرائیل برای غذاهای زمینی ذکر شده است. این کلمه نباید با واژه «بلسان» (Balsam) که نوعی درخت و صمغ معطر است اشتباه گرفته شود.
در نگاه فرهنگی و ادبی، بلسن یا همان عدس همواره یادآور سادهزیستی، قناعت و سفرههای درویشی بوده است. امروزه این واژه بیشتر در ادبیات کلاسیک و به عنوان یک چالش ذهنی جذاب در جدولهای کلمات متقاطع مورد استفاده قرار میگیرد.