معنی
فقدان در لغت به معنای نیافتن، گم کردن و از دست رفتن است. این کلمه زمانی به کار میرود که چیزی یا کسی که قبلاً وجود داشته، دیگر در دسترس نباشد یا از بین رفته باشد. همچنین در ادبیات روزمره برای اشاره به فوت و مرگ اشخاص نیز استفاده میشود.
یعنی چه
وقتی از فقدان یک موقعیت، شیء یا شخص صحبت میشود، منظور ایجاد یک جای خالی و خلأ محسوس است که پیامدهایی مانند اندوه، کمبود یا اختلال در روند عادی را به همراه دارد.
مترادف
متضاد
ریشه
این واژه مصدری عربی است که از ریشه «ف ق د» (فَقَدَ به معنی از دست داد یا گم کرد) گرفته شده و به زبان فارسی وارد شده است. در قرآن کریم خود کلمه فقدان نیامده، اما مشتقات فعلی آن مانند «نَفْقِدُ» و «تَفَقَّدَ» به کار رفتهاند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی با فتح فاء و سکون قاف تلفظ میشود، هرچند در اصل عربی کسر فاء (فِقْدان) نیز برای آن ذکر شده است.
در جدول
در سؤالات جدول کلمات متقاطع، پاسخ طراحان برای مفاهیمی مثل «نبودن»، «کمبود شدید» یا «از دست دادن»، واژه ۵ حرفی «فقدان» است.
به انگلیسی
به عربی
به فارسی
برگردان خالص فارسی این واژه شامل کلماتی مانند «نبود»، «کمبود»، «ناپدیدگی» و در متون کهن «گمگشتگی» است.
جمعبندی و توضیح کامل فقدان
واژه «فقدان» یکی از کلمات پرکاربرد در زبان فارسی است که ریشه در زبان عربی دارد و مفهوم انتزاعیِ نبودن، از دست رفتن و خلاء را منتقل میکند. این کلمه هم در مفاهیم مادی مانند فقدان منابع مالی و هم در مفاهیم معنوی و عاطفی مانند فقدان یک عزیز یا فقدان انگیزه به کار میرود و بار معنایی آن معمولاً با نوعی سوگ، حسرت یا نیاز همراه است.
در ساختار زبان، این واژه با کلماتی چون فاقد، مفقود و فقید همخانواده است. بررسی ریشهشناختی آن نشان میدهد که با وجود عدم استفاده از خودِ کلمه فقدان در قرآن، ساختارهای فعلی آن برای بیان مفاهیمی چون جویا شدن حال و گم کردن اشیاء استفاده شده است. در بازیهای فکری و جدول نیز این کلمه ۵ حرفی به عنوان معادل دقیقی برای غیاب و نیستی شناخته میشود.