معنی
«مپندار» فعل نهی از مصدر پنداشتن است و به معنای این است که خطابی به مخاطب بگوییم چنین گمان و تصوری را در ذهن خود پروراند و خیال باطل نکند.
یعنی چه
این واژه در ادبیات فارسی برای آگاهیبخشی و دور کردن مخاطب از یک باور یا برداشت نادرست و سطحی به کار میرود.
متضاد
واژههایی که بر تایید، باورمندی، یقین داشتن و آگاهی دلالت دارند، متضاد این فعل نهی به شمار میروند.
هم خانواده
تمامی این کلمات از ریشه و بن مضارع «پندار» و مصدر «پنداشتن» گرفته شدهاند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتحهی میم و کسرهی پِ به صورت مَپِندار است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر راهنمای سوال «گمان مکن» یا «تصور اشتباه نکن» باشد و پاسخ ۶ حرفی بخواهد، کلمه مدنظر «مپندار» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از افعال نهی مرتبط با حدس، گمان و تصور برای معادلسازی این واژه استفاده میشود.
به فارسی
مپندار خود واژهای اصیل و فارسی است که از پیشوند نفی «مـَ» و بن مضارع «پندار» تشکیل شده است.
نماد چیست
در ادبیات تعلیمی و عرفانی، این واژه به عنوان نمادی برای هشدار اخلاقی، نفی غرور و دعوت به درک حقیقتِ فراتر از ظاهرِ امور به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مپندار
واژه «مپندار» یک ساخت فعلیِ نهی و ادبی در زبان فارسی است که از ترکیب پیشوند نفی «مـَ» و بن مضارع «پندار» (از مصدر پنداشتن) به دست میآید. ریشه تاریخی این واژه به زبان پارسی میانه (پهلوی) بازمیگردد که به مرور زمان تغییر شکل یافته و به معنای «گمان مکن»، «تصور اشتباه نکن» و «خیال مکن» در ادبیات کلاسیک و رسمی ما تثبیت شده است.
این کلمه گرچه در متن عربی قرآن وجود ندارد، اما در ترجمههای تفسیری قرآن کریم بهترین معادل برای اصطلاحات قرآنی و عبارات نهی مانند «لا تَحْسَبَنَّ» (هرگز مپندار) و «لا تَظُنَّ» (گمان مبر) به شمار میرود؛ برای نمونه در آیه ۱۶۹ سوره آلعمران، این ساختار برای هشدار به انسانها جهت اصلاح درک و پندارشان از جایگاه شهدا استفاده شده است.