یعنی چه
«بیجنبه» یک صفت عامیانه و مرکب در زبان فارسی است. این واژه به فردی اطلاق میشود که کمظرفیت، زودرنج یا فاقد خویشتنداری رفتاری است و با کوچکترین شوخی، انتقاد یا تغییر موقعیتی، تعادل روحی خود را از دست میدهد.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت فتحة بر روی حرف «ج» و سکون روی «ن» یعنی [بیجَنبِه] است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه بر اساس تعداد حروف (۶ حرفی) خودِ «بی جنبه» است و از مترادفهای آن نظیر «کم ظرفیت» یا «زودرنج» نیز استفاده میشود.
به انگلیسی
بسته به لحن و کاربرد جمله، عبارات فوق دقیقترین معادلها برای رساندن مفهوم کمظرفیتی روحی هستند.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم اخلاقی و رفتاری از ترکیبات فوق استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه alıngan دقیقاً به ویژگی زودرنجی و به اصطلاح عامیانه بیجنبه بودن اشاره دارد.
نماد چیست
این صفت رفتاری نماد رسمی یا سنتی در ادبیات کلاسیک ندارد؛ اما در کاربردهای استعاری و معاصر، مفاهیمی چون «شیشه نازک» به نشانه شکنندگی روحی یا «برگ خشک» به نشانه حساسیت بیش از حد، تداعیکننده آن هستند.
جمعبندی و توضیح کامل بی جنبه
واژه «بیجنبه» یک صفت مرکب محاورهای و عامیانه در زبان فارسی امروز است که از پیشوند سلبی «بی» و واژه عربی «جنبه» (به معنی جهت، ناحیه و مجازاً گنجایش) ساخته شده است. این کلمه به طور دقیق به افرادی اشاره دارد که ظرفیت روانی، صبوری یا خویشتنداری لازم را در تعاملات اجتماعی ندارند و در مواجهه با اتفاقات ساده، شوخیهای دوستانه یا انتقادهای سازنده، به سرعت واکنشهای تند، افراطی یا همراه با رنجش نشان میدهند.
از نظر روانشناختی رفتاری، این اصطلاح مترادف با مفاهیمی همچون کمظرفیتی، زودرنجی و ناخویشتنداری است و نقطه مقابل آن کلماتی مانند باجنبه، صبور، بردبار و باظرفیت قرار میگیرند. بررسیهای لغوی نشان میدهد این ترکیب به صورت یک صفت رفتاری، سابقهای در متون کهن یا آیات قرآنی ندارد و کاملاً برآمده از توسعه زبان محاورهای معاصر است.