دماری یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل دماری

واژه «دماری» یک صفت نسبی در زبان فارسی است که از کلمه پایه «دمار» ساخته شده است. بررسی‌های لغوی در منابع معتبری چون لغت‌نامه دهخدا نشان می‌دهد که این کلمه در معنای حقیقی خود به گوشتی اشاره دارد که دارای رگ و پی فراوان بوده و بسیار سفت و ناپز باشد. این معنا به دلیل ریشه‌های مشترک یا باستانی با واژه ترکی «دامار» (به معنی رگ) هم‌پوشانی دارد.

از سوی دیگر، این واژه در تداول عامیانه بار معنایی کنایی به خود گرفته است. از آنجا که «دمار» در اصطلاح به معنی نابودی، هلاکت و زوال است (مانند اصطلاح دمار از روزگار کسی درآوردن)، صفت دماری نیز برای توصیف کارها، شرایط و وضعیت‌های بسیار سخت، مهلک و طاقت‌فرسا که مایه ذلت یا خستگی مفرط می‌شود، به کار می‌رود.

باید توجه داشت که این کلمه هیچ‌گونه پیشینه یا کاربردی در متن قرآن کریم ندارد و نباید آن را با نام‌های خاص خارجی مشابه مانند Damaris اشتباه گرفت. در کاربردهای جدولی و لغوی، تمرکز اصلی بر روی همان دو مفهوم گوشت رگ‌دار و کار سخت است.