قرنان یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل قرنان

واژه «قرنان» از نظر معنایی و کاربردی دارای دو وجه کاملاً متفاوت است. در لغت‌نامه‌های کهن و سنتی عربی و فارسی مانند دهخدا، این واژه به عنوان یک صفت بسیار مذموم و به معنی «مرد بی‌غیرت و دیوث» ثبت شده است که دگری را در زن خود شریک می‌کند. این کاربرد امروزه در زبان عامیانه و رسمی مستعمل نیست و بیشتر جنبه دانشنامه‌ای دارد.

از سوی دیگر، این واژه از نظر قواعد صرفی زبان عربی، شکل مثنی (دوگانه) از واژه «قَرن» است. در این حالت، بسته به سیاق متن می‌تواند به معنای «دو شاخ» یا «دو قرن (دو دوره زمانی صد ساله)» باشد. ارتباط ریشه‌ای آن با واژه قرآنی «ذوالقرنین» نیز از همین جنبه معنایی (صاحب دو شاخ یا دو قلمرو) نشأت می‌گیرد.

در مجموع، این واژه پنج حرفی در زبان فارسی امروز به صورت مستقل کاربرد زنده‌ای ندارد و بیشتر در متون کهن لغوی، مباحث صرفی عربی و یا به عنوان یکی از طراح‌های سوال در جدول‌های کلمات متقاطع دیده می‌شود.