یعنی چه
واژه ممنوع به ویژگی یا موردی اشاره دارد که به دلیل دستورات قانونی، احکام شرعی یا ضوابط عرفی، دسترسی به آن یا انجام دادنش غیرمجاز اعلام شده است.
مترادف
این کلمات در بافتهای حقوقی، مذهبی و اجتماعی برای بیان عدم جواز استفاده میشوند.
متضاد
واژههایی که نشاندهنده داشتن اذن، اختیار و نبود مانع برای انجام یک کار هستند.
هم خانواده
تمامی این کلمات از ریشه سه حرفی «م ن ع» مشتق شدهاند و مفهومی پیرامون بازداشتن دارند.
ریشه
این کلمه اسم مفعول از فعل «مَنَعَ» در زبان عربی به معنای «بازداشتن و جلوگیری کردن» است که با همین ساختار وارد زبان فارسی شده است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عباراتی همچون «قدغنشده»، «غیرمجاز» یا «منعشده» به واژه ۵ حرفی ممنوع اشاره دارند.
به انگلیسی
بسته به لحن متن و میزان رسمیت، از معادلهای متفاوتی در انگلیسی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی نیز خود واژه ممنوع یا مترادفهای فقهی و حقوقی آن به کار میروند.
به ترکی
واژه یاساک اصلیترین و رایجترین معادل برای مفهوم ممنوعیت در ترکیه امروز است.
به فارسی
برای جایگزینی این واژه عربیالاصل در زبان فارسی سره، میتوان از ترکیباتی مثل «بازداشتهشده» یا واژه دیرین «قدغن» استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل ممنوع
واژه ممنوع یکی از پرکاربردترین اصطلاحات حقوقی، اجتماعی و روزمره در زبان فارسی است که ریشه در زبان عربی دارد. این واژه به هر چیزی اشاره میکند که به دلیل داشتن عواقب منفی، نبود مجوز قانونی یا مغایرت با اصول اخلاقی و شرعی، از انجام یا دسترسی به آن جلوگیری شده است. نماد جهانی این مفهوم خط قرمز مورب یا تابلوی دایرهای با حاشیه قرمز است که در فضاهای شهری به وفور دیده میشود.
از نظر ریشهشناسی، اگرچه خود واژه مذکر ممنوع به این شکل در قرآن نیامده، اما شکل مؤنث آن یعنی «ممنوعة» یک بار در سوره واقعه برای توصیف عدم انقطاع میوههای بهشتی استفاده شده و ریشههای دیگر آن نیز بارها با مفاهیم بازدارندگی به کار رفتهاند. در جدولهای کلمات متقاطع نیز این کلمه پنجحرفی به عنوان پاسخ کلیدی اصطلاحاتی چون قدغن و غیرمجاز شناخته میشود.