یعنی چه
ذاتیات جمع «ذاتی» است و در اصطلاح منطق و فلسفه به ویژگیها و مقوماتی گفته میشود که حقیقت و چیستی یک شیء را میسازند؛ به طوری که تصور شیء بدون آنها ممکن نیست، مانند حیوان و ناطق برای انسان.
تلفظ
این واژه به صورت زاتیات (zātiyāt) با کسر تاء و فتح یاء تلفظ میشود.
در جدول
واژه ذاتیات در جدول کلمات متقاطع دقیقاً ۶ حرف دارد. از گزینههای مشابه میتوان به مقومات یا ماهیات اشاره کرد.
به انگلیسی
در متون فلسفی و علمی انگلیسی، برای انتقال مفاهیم مربوط به ذاتیات بیشتر از اصطلاحات حوزه Essentialism و ویژگیهای درونی استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود ریشه عربی دارد و در متون فلسفه اسلامی به همین صورت «الذاتیات» به کار میرود.
به فارسی
معادلهای پارسی صِرف برای این اصطلاح شامل خصوصیات گوهری، مایههای درونی، درونمایهها و مقومات گوهری پدیدهها است.
در قرآن
خود واژه «ذاتیات» به صورت جمع در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ اما ریشه آن یعنی کلمه «ذات» در عباراتی نظیر «ذات الصدور» به کار رفته است. همچنین مباحث مربوط به صفات ذاتی باریتعالی از ارکان کلام قرآنی است.
نماد چیست
در نمادشناسی فلسفی، ذاتیات نماد هسته مرکزی دایره (در برابر پوسته یا عرضیات) و نشاندهنده حقیقت ثابت، پایدار و تغییرناپذیر هر موجود است. در منطق نیز جنس و فصل نمادهای آن هستند.
جمعبندی و توضیح کامل ذاتیات
واژه «ذاتیات» از اصطلاحات کلیدی و دیرپای منطق، فلسفه و کلام اسلامی است که به مجموعه عناصر تشکیلدهنده اصلِ حقیقت یک شیء اشاره دارد. ذاتیات اموری هستند که تار و پود ماهیت یک پدیده را شکل میدهند و بر خلاف امور «عرضی»، حذف آنها به معنای نابودی کامل مفهوم یا خود آن پدیده خواهد بود.
این کلمه که ریشه در زبان عربی دارد، به طور گسترده در متون کهن و معاصر فارسی برای تبیین مرزهای چیستی موجودات به کار میرود. درک ذاتیات به اندیشمندان کمک میکند تا بتوانند تعاریف دقیق و جامع (حد تام) از مفاهیم ارائه داده و اصل را از فرع تمیز دهند.