یعنی چه
واپس راندن در لغت به معنای به عقب هل دادن، دور کردن یا دفع کردن چیزی یا کسی است. در اصطلاح تخصصی روانشناسی، این واژه به عنوان یک مکانیسم دفاعی شناخته میشود که در آن فرد به طور ناهشیار، افکار، خاطرات، امیال یا احساسات دردناک و اضطرابآور را از لایه خودآگاه ذهن به ناخودآگاه میراند تا از خود محافظت کند.
تلفظ
تلفظ صحیح این فعل مرکب به صورت «واپَس راندَن» است که در آن واژه «واپس» با فتح پ (پَ) ادا میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد. بسته به طراح جدول، کلمات مترادفی مانند «عقب راندن» یا «پس زدن» نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
برای مفهوم روانشناسی آن از واژه Repress (و اسم مصدر Repression) استفاده میشود و برای کاربردهای فیزیکی و نظامی کلماتی چون Push back یا Repel به کار میروند.
به عربی
در متون روانشناسی زبان عربی، اصطلاح «کبت» دقیقاً معادل واپسرانی و سرکوب ناهشیار است. در کاربردهای عمومی نیز واژههای «دفع» و «صد» استفاده میشوند.
به فارسی
معادلهای سره و رایج فارسی این عبارت شامل عقب راندن، پس زدن، دفع کردن، طرد کردن و سرکوب کردن است که در بافتهای نظامی، اجتماعی و روانشناختی به کار میروند.
نماد چیست
در نمادشناسی و تجسم روانی، واپس راندن به مانند فشردن یک فنر به سمت پایین یا پنهان کردن محتویات در یک صندوقچه قفلشده در اعماق تاریک ذهن است؛ نیرویی پویا که به اجبار در فضایی بسته نگه داشته شده و هر لحظه پتانسیل رها شدن دارد.
جمعبندی و توضیح کامل واپس راندن
واژه «واپس راندن» یک فعل مرکب اصیل فارسی است که از ترکیب «واپس» (به معنی عقب یا پشت) و «راندن» تشکیل شده است. این کلمه در وهله اول معنایی فیزیکی و نظامی دارد که همان عقب راندن دشمن یا دفع یک نیروی مهاجم است. با این حال، کاربرد گسترده و معاصر آن در ادبیات روانشناسی به عنوان برگردان اصطلاح Repression، به مکانیزم دفاعی ذهن اشاره دارد.
در حوزه روانکاوی، واپس راندن به تلاش ناخودآگاه ذهن برای پنهان کردن و سرکوب افکار، خاطرات تلخ و امیال ناپذیرفته اطلاق میشود. این فرآیند اگرچه موقتاً فرد را از اضطراب میرهاند، اما محتویات واپسراندهشده در ناخودآگاه فعال باقی میمانند و ممکن است به شکل رفتارهای عصبی یا رویاها بروز کنند.