یعنی چه
این اصطلاح ترکیبی عمدتاً در حقوق و امور ثبتی ایران کاربرد دارد. به ملک، قنات یا حقآبهای اطلاق میشود که اظهارنامه ثبتی آن پذیرفته شده و آگهیهای نوبتی آن نیز منتشر شده است، اما فرآیند ثبت آن هنوز به مرحله نهایی (صدور سند رسمی قطعی) نرسیده و اصطلاحاً پرونده آن در جریانِ اقدام است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه «جاری» (به کسر راء یا با یای میانجی) و «مَجرا» (با فتح ميم و سکون جیم) تشکیل شده است و به صورت فک اضافه یا اضافه بیانی خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کنایه یا اصطلاح حقوقی ثبتی، خودِ واژه «جاری مجرا» با ۸ حرف است. همچنین ممکن است به عنوان راهنمای املاک در حال ثبت به کار رود.
به انگلیسی
در متون حقوقی و بازرگانی بینالمللی، برای توصیف وضعیت املاکی که ثبت آنها نهایی نشده از عبارات فوق استفاده میشود.
به عربی
در فقه و حقوق کشورهای عربی، به پروندهها یا املاکی که در مسیر فرآیند اداری قرار دارند «قيد التسجيل» یا «قيد الإجراء» میگویند.
در قرآن
خود ترکیب «جاری مجرا» به این شکل در قرآن وجود ندارد. با این حال، ریشه واژگانی آن (ج-ر-ی) کاربرد زیادی دارد؛ از جمله در آیه ۴۱ سوره هود کلمه «مَجْرَاهَا» (بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا) به معنی محل و زمان حرکت کشتی، و همچنین عبارت «تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ» به معنای جاری شدن نهرها.
نماد چیست
این اصطلاح یک عبارت کاملاً اداری، فقهی و حقوقی است و نماد اسطورهای یا ادبی خاصی ندارد؛ اما به لحاظ معنایی نمادی از استمرار، پویایی و قرار داشتن یک پرونده یا وضعیت در مجرا و کانال طبیعی و قانونی خود است.
جمعبندی و توضیح کامل جاری مجرا
اصطلاح «جاری مجرا» در زبان فارسی و به ویژه در دایره لغات حقوقی، ثبتی و فقهی ایران، برای توصیف وضعیت حقوقی املاک، قناتها یا حقآبههایی به کار میرود که عملیات ثبتی آنها شروع شده و در دست اقدام است، اما هنوز به صدور سند مالکیت رسمی نینجامیده است. این واژه از دو بخش «جاری» (در حال حرکت و زنده) و «مجرا» (محل عبور و کانال) تشکیل شده و در کل نشاندهنده پروندهای است که در مسیر قانونی خود در حال پیشرفت است.
از دیدگاه تحلیلی و لغوی، این ترکیب در فرهنگهای لغت سنتی مانند دهخدا به عنوان یک کل واحد ثبت نشده است، اما بررسی اجزای آن و کاربرد معاصرش در سازمان ثبت اسناد و املاک نشان میدهد که واژهای کاملاً اصیل در ادبیات اداری ایران است. متضاد این اصطلاح، املاک ثبتشده (دارای سند قطعی) یا املاک مجهولالمالک (بدون تقاضای ثبت) است.
در نهایت، این عبارت نمود عینیِ جریان داشتن امور در مجرای قانونی خود است و در کاربردهای ثبتی به خریداران یا ذینفعان هشدار میدهد که ملک مورد نظر اگرچه اظهارنامه دارد، اما هنوز مراحل ثبتی آن به طور کامل قطعی و نهایی نشده است.