یعنی چه
این عبارت در درجه اول به طعم طبیعی و ترش میوه و ادویه سماق اشاره دارد. همچنین در فرهنگ و گویش مردم مازندران، اصطلاحی برای توصیف ویژگی «بسیار ترش» بوده و نام یکی از خورشهای اصیل و محلی این منطقه (خورش ترشه سماق) نیز میباشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب ترکیبی از واژه «تُرْش» (با ضمه ت و سکون ر و ش) و واژه «سُماق» (با ضمه س و تشدید م) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمه ۷ حرفی «ترش سماق» میتواند به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «خورش مازندرانی» یا «کنایه از بسیار ترش در گویش شمالی» استفاده شود.
به انگلیسی
بسته به متن استفاده، معادلهای متفاوتی در انگلیسی دارد؛ برای ادویه از Sour Sumac و برای خورش سنتی از نام آوانویسی شده آن استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژه سماق به صورت معرب سُمّاق استفاده میشود و برای توصیف ترشی آن از صفت حامض استفاده میگردد.
به ترکی
در زبان ترکی واژه Ekşi به معنای ترش و Sumak همان ادویه سماق است که ترکیب لغوی آن را میسازد.
به فارسی
در زبان فارسی معیار این عبارت یک ترکیب وصفی ساده است که به چاشنی گیاهیِ حاصل از درختچه سماق با طعم اسیدی و ترش طبیعی اشاره دارد.
نماد چیست
خود واژه سماق در فرهنگ ایرانی و سفره هفتسین نماد صبر، بردباری و طلوع آفتاب است. در فرهنگ عامه و مَثلها، «ترش سماق» گاهی به عنوان کنایه از ترشرویی یا برعکس، برای افراد پر سر و زبان و پررو در برخی مناطق به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل ترش سماق
عبارت «ترش سماق» در زبان فارسی یک ترکیب وصفی است که به طعم طبیعی و اسیدی ادویه سماق اشاره دارد. ریشه واژه سماق به زبان سریانی بازمیگردد که به معنای «سرخ» است و به رنگ میوههای خوشهای این گیاه اشاره دارد. این واژه بعدها به صورت معرب وارد زبان عربی و سپس فارسی شده است.
علاوه بر معنای لغوی، این ترکیب در فرهنگ عامه و بومی ایران دو کاربرد شاخص دارد. اول در گویش مازندرانی که کنایهای برای نشان دادن حد اعلای ترش بودن یک خوراکی است و دوم در آشپزی سنتی شمال ایران که نام یک خورش لذیذ و محلی به نام «خورش ترشه سماق» است که با مرغ، سبزیجات و سماق فراوان پخته میشود.
این کلمه در متون قرآنی به کار نرفته است و در بازیهای جدول به عنوان یک پاسخ ۷ حرفی شناخته میشود. خود سماق نیز در فرهنگ ایرانی و آیین هفتسین جایگاه ویژهای داشته و مظهر بردباری و چاشنی بخشیدن به زندگی تلقی میگردد.