یعنی چه
بیدشتانی ثانویه در علم پزشکی به وضعیتی گفته میشود که در آن، زنی که پیش از این دورههای قاعدگی منظم یا نامنظم داشته است، به مدت ۳ ماه متوالی (در صورت منظم بودن) یا ۶ ماه (در صورت نامنظم بودن) دیگر قاعده نمیشود. این حالت معمولاً نشانهای از یک تغییر فیزیولوژیک یا اختلال هورمونی در بدن است.
تلفظ
این ترکیب از دو بخش «بیدشتانی» (bi-dashtāni) و «ثانویه» (sānaviyye) تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول «بی دشتانی ثانویه» با ۱۴ حرف است. همچنین ممکن است از واژه فرنگی آن یعنی آمنوره ثانویه نیز استفاده شود.
به انگلیسی
اصطلاح استاندارد و بینالمللی پزشکی برای این عارضه در زبان انگلیسی است.
به عربی
در زبان عربی برای واژه دشتان یا قاعدگی از کلماتی چون طمث یا حیض استفاده میشود و این عبارت معادل دقیق پزشکی آن است.
به فارسی
این اصطلاح مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی در حوزه علوم پزشکی است. واژه «دشتان» اصطلاحی کهن در پارسی میانه به معنای قاعدگی و عادت ماهانه است که با پیشوند نفی «بی» ترکیب شده است.
نماد چیست
این واژه نماد یا مظهر فرهنگی خاصی ندارد، اما در علم پزشکی نمادی از اختلال در عملکرد طبیعی محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-تخمدان است. شایعترین علت طبیعی آن بارداری و علل دیگر آن شامل استرس شدید، کاهش وزن ناگهانی، یا سندرم تخمدان پلیکیستیک است.
جمعبندی و توضیح کامل بی دشتانی ثانویه
بیدشتانی ثانویه یکی از اصطلاحات تخصصی و مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی در حوزه پزشکی زنان و مامایی است. این واژه به وضعیتی اشاره دارد که در آن یک زن پس از تجربه دورههای قاعدگی طبیعی در سنین بلوغ، ناگهان به مدت سه ماه یا بیشتر با توقف کامل این چرخهها روبرو میشود. واژه «دشتان» ریشه در زبان پارسی میانه دارد و انتخاب آن تلاش برای احیای واژگان اصیل فارسی در برابر اصطلاحات بیگانه مانند آمنوره است.
از نظر بالینی، بیدشتانی ثانویه یک بیماری مستقل نیست بلکه به عنوان یک نشانه و زنگ خطر در بدن تلقی میشود. شایعترین و طبیعیترین دلیل بروز آن بارداری است، اما عوامل دیگری همچون اختلالات هورمونی، استرس شدید، کاهش وزن شدید، ورزشهای سنگین و طولانیمدت، یا مشکلات غدد مانند تیروئید نیز میتوانند در ایجاد آن نقش داشته باشند که نیازمند بررسی پزشکی است.