یعنی چه
«دمدمیمزاج» به فردی گفته میشود که رفتار، تصمیمات یا احساساتش پایدار نیست و بهسرعت از حالتی به حالت دیگر میرود؛ یعنی ثبات روحی یا فکری مشخصی ندارد و غیرقابل پیشبینی است.
تلفظ
این ترکیب از دو بخش «دَمدَمِی» (با فتحه روی دال اول و دوم) و «مِزاج» (با کسره روی مِیم) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ اصلی برای این مفهوم خودِ واژهٔ «دمدمی مزاج» با ۹ حرف است. همچنین واژههایی مانند «متلون مزاج» یا «بوقلمون صفت» نیز به عنوان پاسخ کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، واژههای Moody برای نوسانات خلقی، Fickle برای بیثباتی در دوستی و تصمیم، و Capricious برای رفتارهای ناگهانی و بیمنطق استفاده میشوند.
به فارسی
معادلها و واژههای جایگزین فارسی این صفت شامل بیثبات، ناپایدار، متلونمزاج، بوالهوس، هوسباز، نوسانی، و در تعابیر کنایی «بوقلمونصفت» هستند که همگی بر عدم پایداری درونی دلالت دارند.
در قرآن
ترکیب «دمدمیمزاج» در متن قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، مفاهیمی مانند بیثباتی عقیدتی و سرگردانی در آیاتی نظیر آیه ۱۴۳ سوره نساء با عبارت «مُذَبْذَبِینَ بَیْنَ ذٰلِکَ» (سرگردان میان کفر و ایمان) به این خصلت اخلاقی اشاره دارد.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات، «بوقلمون» به دلیل توانایی در تغییر رنگ مداوم، نماد اصلی افراد دمدمیمزاج است. همچنین «پرچم در باد» یا «بادنما» به دلیل تغییر جهت سریع با وزش هر باد، به عنوان نماد این مفهوم به کار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل دمدمی مزاج
واژه «دمدمیمزاج» یک صفت مرکب در زبان فارسی است که از ترکیب «دمدمی» (برگرفته از دم به معنی لحظه) و «مزاج» (ریشه عربی به معنی طبع و سرشت) ساخته شده است. این اصطلاح دقیقاً به معنای کسی است که سرشت و حالت روحی او در هر لحظه و با هر نفس دچار تغییر میشود و نمیتوان روی تصمیمات یا ثبات عاطفی او حساب باز کرد.
در حوزه روانشناسی، این ویژگی در فرمهای شدید خود به عنوان نوسانات خلقی (Mood Swings) شناخته میشود و در صورت اختلال جدی در زندگی، میتواند نشانهای از اختلالات بالینی مانند خلق ادواری باشد. در ادبیات و فرهنگ عامه نیز این دسته از افراد را با کنایههایی چون بوقلمونصفت یا متلونالطبع توصیف میکنند تا بر غیرقابل پیشبینی بودن رفتارهایشان تأکید کنند.