یعنی چه
انفضاض در لغت به معنی متفرق شدن افراد یک جمعیت، از هم گسیختن یک جلسه یا گروه و رفتن اشخاص به جهات مختلف است. همچنین در معنای ثانویه به شکسته شدن و ریزهریزه شدن چیزی نیز اشاره دارد.
تلفظ
این واژه مصدری عربی از باب انفعال است که در زبان فارسی به صورت «اِنفِضاض» با کسرهٔ همزه و فاء تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه انفضاض به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهای «پراکنده شدن»، «متفرق شدن» یا «شکستگی و انکسار» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم انفضاض (به ویژه در خصوص پایان یافتن یک تجمع یا متفرق شدن افراد) از واژههایی نظیر Dispersion یا Breaking up استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل «پراکندگی»، «تفرق»، «از هم پاشیدن جمع» و در متون کهن گاه به معنای «شکستگی» یا «ریزه شدن» است.
در قرآن
این مصدر به صورت مستقیم در قرآن نیامده اما فعل مشتق از آن (انفضوا) دو بار به کار رفته است؛ یکی در آیه ۱۵۹ سوره آلعمران (لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ: از اطراف تو پراکنده میشدند) و دیگری در آیه ۱۱ سوره جمعه (انْفَضُّوا إِلَيْهَا: به سوی آن تجارت پراکنده شدند).
نماد چیست
در ادبیات اخلاقی و دینی، انفضاض به عنوان نمادی از سستی پیوندها، غلبه دنیاطلبی بر انسجام گروهی و رها کردن مسئولیتهای اجتماعی در لحظات حساس شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل انفضاض
واژه «انفضاض» یک وامواژه عربی در زبان فارسی است که از ریشه ثلاثی «ف ض ض» در باب انفعال ساخته شده است. معنای اصلی و کاربردی این کلمه، پراکنده شدن یک جمع، متفرق شدن افراد از یک مجلس و از هم پاشیدن اجتماع است. در لغتنامههای کهن معادل دیگری نیز برای آن ذکر شده که شامل شکسته و ریزریزه شدن اجسام است، اما کاربرد رایج آن مربوط به انسانها و تجمعات است.
این کلمه در فرهنگ اسلامی و قرآنی جایگاه ویژهای دارد؛ چرا که شکل فعلی آن در سورههای آلعمران و جمعه برای توصیف رفتار مردم در مواجهه با سختیها یا وسوسههای مادی (مانند رها کردن پیامبر به سوی تجارت یا پراکنده شدن از اطراف ایشان) به کار رفته است. از این رو، در ادبیات فارسی نیز پدیده انفضاض معمولاً به عنوان نشانهای از ضعف انسجام و تشتت آراء در یک جامعه قلمداد میشود.