یعنی چه
واژه متکبران جمعِ کلمه متکبّر است و به کسانی اطلاق میشود که دچار غرور افراطی و خودبزرگبینی هستند. این افراد با ادعای برتری بر دیگران، از پذیرش حق سر باز میزنند و در رفتار و گفتار خود فخرفروشی میکنند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با ضمه روی میم، فتحه روی تاء، فتحه روی کاف، کسره و تشدید روی باء است که به صورت مُتَكَبِّران خوانده میشود.
در جدول
کلمه متکبران دارای ۷ حرف است. در حل جدولهای متقاطع، با توجه به تعداد حروف درخواستی، میتوان از واژههای هممعنی مانند مغروران یا سرکشان نیز استفاده کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم متکبران از صفات جمع یا ترکیب صفت و اسم نظیر arrogant یا haughtی استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه عربی دارد و در این زبان به صورت جمع مذكر سالم (المتکبرون/المتکبرین) یا در باب استفعال به صورت المستکبرین به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج فارسی برای این کلمه شامل واژههایی چون خودپسندان، سرکشان، گردنکشان و پرافادگان است که همگی مفهوم برتریجویی غیرواقعی را میرسانند.
در قرآن
در قرآن کریم، واژه متکبر به صورت مفرد و به عنوان صفت ممدوح برای ذات خداوند (سوره حشر) آمده است، اما شکل جمع آن یعنی «المتکبرین» یا «المستکبرین» همواره به عنوان یک صفت ناپسند برای سرکشان و فراریان از حق (مانند آیه ۶۰ سوره زمر) به کار رفته که وعده جایگاه دوزخ به آنها داده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل متکبران
واژه «متکبران» ریشهای عربی دارد و از باب تفعل (تکبر) ساخته شده که با نشانه جمع فارسی «ان» ترکیب گردیده است. این کلمه در لغت و ادبیات فارسی به افرادی اشاره دارد که با نگاهی خودبرتربینانه، خود را بالاتر از دیگران و حتی فراتر از حقایق میدانند. در حوزه اخلاق و عرفان، ابلیس به عنوان نخستین و اصلیترین نماد متکبران شناخته میشود که به دلیل همین ویژگی از درگاه الهی رانده شد.
در متون دینی بهویژه قرآن کریم، حالت جمع این واژه همواره برای توصیف قومهای سرکش و افرادی که در برابر فرستادگان الهی گردنکشی میکردند، استفاده شده است. این اصطلاح در زبان فارسی کاربردی گسترده در پندهای اخلاقی داشته و همواره در مقابل مفاهیمی پسندیده مانند فروتنی، تواضع و خاشع بودن قرار میگیرد.