یعنی چه
مدافعة در اصل به معنای پس زدن خطر، بازداشتن دشمن، و مقاومت و پایداری در برابر هرگونه حمله یا آسیب است. در متون قدیمی گاه به معنی امروز و فردا کردن در ادای حق نیز آمده، اما کاربرد رایج آن همان پدافند و حفاظت است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مُدافَعَة (mudāfaʿa) با ضمه روی میم و فتح روی فاء و عین است.
در جدول
واژه مدافعة دقیقاً ۶ حرف دارد و در حل جدول معمولاً با عناوینی چون دفاع، پدافند، یا ایستادگی در برابر دشمن پیوند دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، رایجترین معادل برای مدافعة واژه Defense است و در حوزه حقوق و حمایت از یک جریان، از Advocacy استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق و سره فارسی برای این واژه شامل پدافند، پاسداری، خویشپاسی و پایداری هستند که مفهوم حفاظت فعال را میرسانند.
در قرآن
خود واژه «مدافعة» عینا در قرآن نیامده، اما فعل مضارع این باب در آیه ۳۸ سوره حج «إِنَّ اللَّهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا» (خداوند از مؤمنان دفاع میکند) و اسم مصدر دَفْع در آیه ۴۰ سوره حج «وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ» به کار رفته است.
نماد چیست
در ادبیات مفهومی و نمادشناسی، مدافعة با «سپر» پیوند دارد که ابزار اصیل حفاظت فیزیکی در برابر هجوم است. همچنین نمادی از حفاظت الهی و ایستادگی در برابر ظلم به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مدافعة
واژه مدافعة یک مصدر عربی از ریشه «د ف ع» و باب مفاعله است که در زبان فارسی به عنوان اسم به کار میرود. این کلمه به طور دقیق مفهوم پدافند، مقاومت فعال و ایستادگی در برابر هرگونه تعرض، گزند و آسیب را افاده میکند و تفاوت ظریف آن با دفاع ساده، در استمرار و تدافعی بودن آن است.
در فرهنگهای لغت علاوه بر معنای رایج پایداری در برابر دشمن، به معانی دیگری چون صیانت، حمایت و حتی در بافتهای فقهی قدیم به تاخیر انداختن ادای دین نیز اشاره شده است. با این حال، امروزه کاربرد آن کاملاً مترادف با پاسداری و صیانت از حق است.
این واژه از منظر قرآنی و عقیدتی نیز جایگاه ویژهای دارد؛ چرا که ریشه آن یادآور سنت الهی در دفع ستمگران به دست مؤمنان و حمایت همیشگی پروردگار از اهل ایمان در برابر هجوم بدخواهان است.