یعنی چه
این واژه در لغت به معنی فردی است که لباس یا شلواری وسیع و گشاد پوشیده است. اما در ادبیات و متون کهن فارسی (مانند تاریخ بیهقی)، به عنوان یک صفت مرکب کنایی برای اشاره به انسانهای راحتطلب، سست، بیکاره و تنپرور که مرد کار و سختی نیستند به کار میرود.
تلفظ
واژه از دو بخش «فَراخ» (به معنی وسیع و گشاد) و «شَلْوار» (پوشاک پایهتنه) تشکیل شده است و به صورت سرهم یا با نیمفاصله تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «کسی که لباس گشاد میپوشد» یا کنایه از «آدم تنبل و کاهل»، واژه ۹ حرفی «فراخ شلوار» مد نظر است.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، اگر منظور ظاهر فرد باشد از اصطلاحات مربوط به لباس گشاد و اگر منظور ویژگی اخلاقی او باشد از واژگان مربوط به کاهلی استفاده میشود.
به عربی
واژه شلوار خود ریشه ایرانی دارد که به صورت «سروال» (جمع: سراویل) وارد زبان عربی شده است. برای معنای کنایی آن نیز از واژه کسول استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی برای رساندن مفهوم ظاهری از واژه بول (گشاد) در ترکیب با شلوار یا پانتولون استفاده میکنند و برای اشاره به روحیه تنپروری واژه تمبل را به کار میبرند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات کلاسیک فارسی، گشادی لباس و شلوار به طور کنایی نمادی از سستی، بینظمی و عدم آمادگی برای کار یا جنگ بوده است. این واژه نماد آدمهای بیخیالی است که تن به سختیهای زندگی و تکاپو نمیدهند.
جمعبندی و توضیح کامل فراخ شلوار
واژه «فراخشلوار» یک صفت مرکب خالص و اصیل فارسی است که از ترکیب صفت «فراخ» (به معنی وسیع و گشاد) و اسم «شلوار» ساخته شده است. اگرچه این کلمه در وهله اول توصیفی از ظاهر یک فرد با لباس گشاد و راحت را به ذهن متبادر میکند، اما در سیر تحول زبان فارسی و متون کهنی همچون تاریخ بیهقی، تغییر معنایی یافته و به عنوان کنایهای پرکاربرد برای افراد تنبل، کاهل و تنپرور استفاده شده است.
در بافت تاریخی، این واژه در مقابل لشکریان و جنگجویان چابک و سختکوش قرار میگرفته و نشاندهنده افرادی بوده که به دلیل راحتطلبی و عافیتاندیشی، مرد میدانهای سخت و کارهای بزرگ نبودهاند. امروزه این واژه بیشتر ارزش ادبی و تاریخی دارد و در بازیهای فکری و جدولها به عنوان یک لغت اصیل تجدید یاد میشود.