یعنی چه
متزهد در لغت به معنای کسی است که خود را به زهد وادار میسازد، ترک دنیا میکند و به عبادت و پرهیزکاری روی میآورد. این واژه در متون ادبی و عرفانی به فردی اشاره دارد که دوری از تجملات مادی و گوشهنشینی معنوی را انتخاب کرده است.
تلفظ
این کلمه بر وزن مُتَفَعِّل تلفظ میشود و دارای تشدید بر روی حرف «ه» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه متزهد به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای راهنماهایی چون «پاکدامن»، «پرهیزکار» یا «تارک دنیا» به کار میرود.
به عربی
این کلمه اصالتاً عربی و اسم فاعل از باب تفعّل (تَزَهُّد) است که از ریشه سه حرفی (ز-ه-د) مشتق شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون پارسا، پرهیزکار، خداترس و زهدورزنده است که نشاندهنده دوری از مادیات است.
نماد چیست
در فرهنگ عرفانی و ادبیات فارسی، متزهد با نمادهای ظاهری مانند «خرقه»، «سجاده»، «تسبیح» و «صومعه» شناخته میشود و مظهر دوری از دنیاپرستی است.
جمعبندی و توضیح کامل متزهد
واژه مُتَزَهِّد ریشهای عربی دارد و از باب تفعّل ساخته شده است. این واژه در زبان و ادبیات فارسی به کسی اطلاق میشود که با تکلف یا ارادهی قوی، پارسایی و زهد را پیشه خود ساخته، از لذتهای زودگذر دنیا چشمپوشی میکند و به عبادت و پاکدامنی روی میآورد.
در متون عرفانی، متزهد معمولاً در تقابل با افراد دنیاطلب و مادیگرا قرار میگیرد و سبک زندگی او با نمادهایی چون گوشهنشینی، خرقهپوشی و تسبیح همراه است. اگرچه ساختار صرفی آن در عربی میتواند به معنای تظاهر به زهد نیز باشد، اما در نظم و نثر کلاسیک فارسی بیشتر در مفهوم مثبت و به معنای زاهدِ حقیقی و عابدِ پرهیزکار استعمال شده است.