معنی
واژه «یلج» فعل مضارع از ریشه عربی «ولج» است که به معنای وارد شدن، نفوذ کردن و فرو رفتن در چیزی (بهویژه یک مکان تنگ یا فشرده) به کار میرود.
یعنی چه
این کلمه در زبان عربی و متون دینی به مفهوم مادی یا معنویِ وارد شدن یک شیء یا مفهوم در شیء دیگر اشاره دارد؛ مانند فرو رفتن باران در زمین یا عبور چیزی از یک منافذ تنگ.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در اصل عربی آن به صورت یَلِجُ (با فتح یاء و کسر لام) است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، از افعالی که دلالت بر ورود، نفوذ یا عبور دارند استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل افعالی چون «وارد میشود»، «فرو میرود»، «داخل میگردد» و «نفوذ میکند» است.
در قرآن
این واژه در قرآن کریم کاربردهای مشهوری دارد؛ از جمله در آیه ۴۰ سوره اعراف که میفرماید: «حَتَّىٰ يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ» (تا زمانی که شتر در سوراخ سوزن فرو رود) که کنایه از کاری محال است. همچنین در تعابیر دیگری مانند «یَلِجُ فِی الْأَرْضِ» به معنای آنچه از باران و بذر در زمین فرو میرود، استفاده شده است.
نماد چیست
این واژه به خودی خود یک فعل حرکتی است و نماد مادی خاصی ندارد، اما در سیاق آیات قرآن، گاهی نماد نظم جاری طبیعت (مثل ورود شب و روز در یکدیگر در صورت یولج) و گاهی در ساختار مَثَل، نماد وقوع یک امر کاملاً غیرممکن و محال است.
جمعبندی و توضیح کامل یلج
واژه «یلج» اصالتاً یک فعل مضارع از ریشه ثلاثی مجرد «و ل ج» در زبان عربی است که به دلیل کاربرد در متون دینی، تفاسیر و ترجمههای قرآنی، به ادبیات و فرهنگهای لغت فارسی راه یافته است. معنای اصلی این واژه فرو رفتن، داخل شدن و نفوذ کردن در یک شیء یا مکان است.
در فرهنگ قرآنی، این کلمه در دو سیاق عمده به کار رفته است؛ یکی در توصیف پدیدههای طبیعی مانند نفوذ باران و برکات در دل زمین، و دیگری در قالب یک تمثیل معروف برای بیان عدم امکان ورود مستکبران به بهشت، که به صورت عبور کردن شتر از سوراخ سوزن تصویر شده است.
باید توجه داشت که این واژه را نباید با واژه قرآنی همریشه دیگر یعنی «یُولِج» (از باب افعال به معنی وارد کردن یا داخل کردن شب در روز و برعکس) اشتباه گرفت. «یلج» فعلی لازم یا متعددی به معنای ورود و نفوذ خودِ شیء است.