یعنی چه
حباله در لغت به معنای دام، تله، رسن یا کمند صیاد است. در اصطلاح و ادبیات فارسی، این واژه بیشتر به صورت کنایی در ترکیب «حبالهٔ نکاح» به کار میرود که به معنای قید، بند یا ميثاق زناشویی و ازدواج است؛ به این معنی که فرد در بند پیمان زناشویی قرار دارد.
تلفظ
این واژه به صورت حِباله (با کسرهٔ حرف اول) تلفظ میشود و ریشهٔ آن عربی است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژهٔ حباله معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «دام و تله»، «ریسمان و بند» یا «کمند صیاد» کاربرد دارد و کلمهای ۵ حرفی است.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در انگلیسی، در مفهوم لغوی از کلمه Snare (به معنی دام) و در مفهوم اصطلاحی زناشویی از کلماتی مانند Bond یا Matrimony استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و معادلهای مستقیم فارسی این واژه شامل کلماتی چون دام، تله، کمند، رسن، بند و قید هستند که در متون کهن به وفور به جای یکدیگر استفاده شدهاند.
در قرآن
عین واژهٔ «حباله» به صورت مفرد در متن قرآن ذکر نشده است؛ با این حال، همخانوادههای آن مانند «حَبْل» (به معنی ریسمان الهی در آیه ۱۰۳ آلعمران) و «حِبال» (جمعِ حبل، به معنی طنابهای ساحران در آیه ۴۴ سوره شعراء) در آیات قرآنی به کار رفتهاند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات اسلامی، این کلمه در ترکیب معروف «حبائل الشیطان» (جمعِ حباله) به عنوان نماد و استعارهای از وسوسهها، محرکها و تلههای دنیوی شیطان برای گمراه کردن و به بند کشیدن انسانها شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل حباله
واژهٔ حباله ریشهای عربی دارد و در اصل به ابزار صید مانند دام، تله، طناب و کمند اشاره میکند. این کلمه با وجود معنای فیزیکی و اولیه خود، در ادبیات فارسی و فقه اسلامی کاربردی کنایی و بسیار ظریف پیدا کرده است. مشهورترین نمونهٔ آن، اصطلاح «حبالهٔ نکاح» است که پیوند مقدس زناشویی را به بندی تشبیه میکند که دو فرد را در عهد و پیمانی استوار به یکدیگر متصل نگاه میدارد.
از سوی دیگر، صورت جمع این واژه یعنی «حبائل»، در تعابیر اخلاقی و روایی مثل «حبائل الشیطان» کاربرد دارد که نشاندهندهٔ فریبها و دامهای پنهان دنیوی است. بنابراین، حباله کلمهای است که هم در حوزهٔ روابط حقوقی و عاطفی (ازدواج) و هم در متون اخلاقی و عرفانی (به عنوان نماد آزمون و گرفتاری) نقشی کلیدی ایفا میکند.