یعنی چه
واژه «بدن» (ریشه عربی) به معنی تن، جثه و ساختار فیزیکی جانداران است که در اصل از فربه شدن و ستبر شدن میآید. واژه «پیکر» (ریشه فارسی میانه) به معنای کالبد، هیکل، مجسمه و ریخت ظاهری است که در قدیم به معنی نقش و نگار نیز به کار میرفته است. ترکیب این دو مفهوم، کل ساختار مادی و عینی انسان یا موجودات را توصیف میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح کلمه اول به صورت بَ - دَ - ن (بدن) با فتحتین، و کلمه دوم به صورت پَیْ - کَ - ر (پیکر) با فتحه روی حرف کاف و سکون روی حرف رِ است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، عبارت «بدن و پیکر» دقیقاً ۸ حرف دارد. از معادلهای متداول دیگر آن در جدول میتوان به کالبد، تن، هیکل، جسد و جسم اشاره کرد.
به انگلیسی
برای مفهوم بدن و ساختار فیزیکی عمومی از واژه Body استفاده میشود. هنگامی که بحث بر سر شکل ظاهری، مجسمه یا فرم تراشیده انسان باشد، واژه Figure یا Anatomy کاربرد دقیقتری دارد.
به عربی
در زبان عربی، واژه «جسم» برای ساختار مادی عمومی و واژه «جسد» بیشتر برای کالبد و فرم ظاهری (گاهی بدون روح) به کار میرود. کلمه «هیکل» نیز به اندام فیزیکی تنومند یا تندیس اشاره دارد.
در قرآن
کلمه فارسی «پیکر» در قرآن وجود ندارد. اما واژه «بَدَن» دقیقاً یکبار در آیه ۹۲ سوره مبارکه یونس به کار رفته است: «فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ آیةً» که اشاره به بیرون کشیدن جسم بیجان فرعون از آب دارد. همچنین واژه «بُدْن» (جمع بَدَنه) در آیه ۳۶ سوره حج به معنی شتران فربه قربانی آمده که همریشه با این لغت است.
نماد چیست
در ادبیات، عرفان و هنر، بدن و پیکر نماد جلوه مادی و دنیوی انسان، ابزار فانی نفس و حجابِ روح به شمار میروند. پیکر به عنوان فرم هندسی و ظاهری، تجلیبخش زیبایی ساختار فیزیکی است، در حالی که بدن مرزهای وجودی انسان را در عالم خاک مشخص میکند.
جمعبندی و توضیح کامل بدن و پیکر
عبارت «بدن و پیکر» از دو واژه با ریشههای متفاوت اما مفاهیم همپوشان تشکیل شده است. واژه بدن با ریشه عربی خود بر جنبه زیستی، فربهی و ساختار گوشت و پوست دلالت دارد؛ در حالی که واژه پیکر با اصالت پارسی میانه، بیشتر به ریخت، کالبد، شکل هندسی و حتی تندیس تراشیده شده اشاره میکند. ترکیب این دو مفهوم در کنار هم، تمام ابعاد فیزیکی و مادی جانداران را پوشش میدهد.
از دیدگاه معناشناختی و نمادین، این مفهوم در تقابل مستقیم با روح، جان و روان قرار میگیرد. در فرهنگ اسلامی و آیات قرآنی، بدن ابزاری فانی و دنیوی است که در آیه مربوط به فرعون، مایه عبرت آیندگان میشود. در ادبیات فارسی نیز پیکر تجلیگاه بیرونی و مادی است که هنرمندان و شاعران برای توصیف زیبایی فرمی یا اشاره به محدودیتهای جهان خاک از آن بهره میگیرند.