یعنی چه
در لغتنامه به کسی اطلاق میشود که پایگاه اخلاقی، تبار یا رفتار پایینی دارد. در گذشته این ترکیب برای اشاره به افراد فقیر، نادان یا کممایه نیز به کار میرفته است، اما امروزه بیشتر بار معنایی اخلاقی و رفتاری (پستفطرت بودن) دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «شَخْصِ فُروُمایِ» (shakhs-e foroomâyeh) است که از دو واژهٔ «شخص» (عربی) و «فرومایه» (صفت مرکب فارسی) تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ اصلی در جدولهای کلمات متقاطع با توجه به تعداد حروف، خود واژهٔ «شخص فرومایه» (۱۰ حرف) است. از دیگر کلمات مشابه میتوان به رذل، سفله، دون و دنی اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههای متعددی برای رساندن این مفهوم وجود دارد که بسته به شدت رذالت یا نوع رفتار فرد، از کلماتی مانند Vile یا Base استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای فارسی و واژگان هممعنی این ترکیب شامل کلماتی چون رذل، سفله، دون، پستفطرت، ناکس، حقیر، دَنی و وضیع است. متضاد آن نیز واژگانی مانند گرانمایه، شریف، والا، جلیل و نجیب هستند.
نماد چیست
در ادبیات سنتی، فرهنگ عامه و متون کهن، حیواناتی مانند «کرکس» یا «شغال» به دلیل رفتارهایی چون سفلهخواری (مردارخواری) و کمین کردن برای سوءاستفاده از دسترنج دیگران، به عنوان نماد افراد فرومایه و پستفطرت شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل شخص فرومایه
ترکیب «شخص فرومایه» از نظر واژهشناسی یک صفت مرکب پارسی (فرومایه) به همراه موصوف خود است که از دو بخش «فرو» (به معنی پایین یا زیر) و «مایه» (به معنی اصل، اساس یا ثروت) تشکیل شده و به طور کلی به کسی اشاره دارد که مایه وجودی، اخلاقی یا تبار پایینی دارد.
این مفهوم در متون و اصطلاحات اسلامی نیز معادلهای دقیق مفهومی دارد؛ برای نمونه در قرآن کریم از واژگانی چون «أَراذِل» (در آیات سوره هود و شعرا به معنای فرومایگان و پستان) و «عُتُلّ» (به معنی فرد خشن و بیریشه) برای توصیف این ویژگیها استفاده شده است. همچنین در روایات اهل بیت (ع) واژه «السَّفِلَة» دقیقاً به فرومایه ترجمه شده است.
در ادبیات فارسی و فرهنگ عامه، افراد فرومایه معمولاً در تقابل با افراد گرانمایه، شریف و بلندطبع قرار میگیرند. در تمثیلهای ادبی، رفتار این افراد به نمادهایی چون کرکس یا شغال تشبیه میشود که به جای تلاش و بلندنظری، به رفتارهای پست و سفلهخواری روی میآورند.