معنی
دنیا در لغت به معنای جهان محسوس، زمین و عالم مادی است که انسانها پیش از مرگ و آخرت در آن زندگی میکنند. این واژه مۆنث «أدنی» است و به جهان حاضر اشاره دارد.
یعنی چه
در اصطلاح و فرهنگ اسلامی، دنیا به معنای زندگی موقت، زودگذر و مادی است که در تقابل با زندگی ابدی و سرای باقی (آخرت) قرار میگیرد و به عنوان ابزاری برای آزمایش انسان شناخته میشود.
مترادف
این واژهها در زبان فارسی همگی برای اشاره به کل آفرینش مادی، روزگار و زمین به کار میروند.
متضاد
کلماتی که به زندگی ابدی پس از مرگ یا جهان معنوی و بهشتی اشاره دارند، متضاد دنیا محسوب میشوند.
ریشه
واژه دنیا ریشه عربی دارد و از کلمه «دنوّ» به معنای نزدیکی گرفته شده است؛ چرا که این جهان نسبت به آخرت، به انسان نزدیکتر و ملموستر است. همچنین برخی آن را از «دناءت» به معنای پستی و ناچیزی (در مقایسه با ارزش آخرت) میدانند.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به پرسشهایی چون «جهان مادی»، «گیتی» یا «زندگی فانی»، واژه ۴ حرفی «دنیا» به کار میرود.
به انگلیسی
بر اساس بافت متن، دقیقترین معادل برای دنیا کلمه World است، اما برای اشاره به کل کیهان از Universe استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل دنیا
واژه «دنیا» یکی از پرکاربردترین کلمات در زبان و ادبیات فارسی است که اگرچه ریشهای عربی دارد، اما کاملاً با فرهنگ و اندیشه ایرانی درآمیخته است. این کلمه از منظر لغوی به معنای «نزدیکتر» است و به جهان مادی و ملموسی اشاره دارد که انسان پیش از سفر به سرای باقی در آن روزگار میگذراند. در قرآن کریم نیز این واژه ۱۱۵ مرتبه و دقیقاً برابر با تعداد تکرار کلمه آخرت آمده که نشاندهنده تقابل معنادار این دو مفهوم است.
در ادبیات کلاسیک و عرفان فارسی، دنیا اغلب با نمادهایی همچون بیوفایی، پایداری نداشتن، فریبندگی و گذرا بودن توصیف میشود. شاعران بزرگی مانند حافظ و سعدی بارها به فانی بودن دنیا اشاره کرده و انسان را به جای دلبستگی به مادیات، به کسب فضایل معنوی تشویق کردهاند. با این حال، در کاربرد روزمره، دنیا مترادف با مفاهیمی چون جهان، گیتی و جامعه بزرگ انسانی است.